Pehea e hana ai nā hālāwai

Ma ITAA ke ʻike nei mākou i ke kaiāulu, ke kākoʻo, a me nā hoʻonā no kā mākou pilikia maʻamau o ka hoʻopili ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana—no ka hapa nui o mākou, ʻo kahi hālāwai ITAA kā mākou ʻike mua o ka launa pū ʻana me nā mea hoʻopili ʻē aʻe. ʻO nā hālāwai kahi e ʻike ai mākou ʻaʻole mākou hoʻokahi, lohe mākou i ka leka o ke akahai, hoʻomohala mākou i nā pilina aloha waiwai, a hoʻi mau mākou i nā kau a pau o ko mākou hoʻōla ʻana.

Akā, pehea lā e hana ai nā hālāwai? A he aha kā kākou e hana ai e kōkua ai i ka hōʻoia ʻana e holo pono ana lākou luawaiUa manaʻo ʻia kēia alakaʻi e hāʻawi i kahi ʻike piha o ke ʻano e hiki ai i nā hālāwai ke lawelawe maikaʻi i kā mākou kumu nui a kōkua i nā poʻe ʻē aʻe e hoʻōla mai ka hoʻopili ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana. Manaʻolana mākou e hiki iā ia ke lawelawe ma ke ʻano he kuhikuhi pono no kēlā me kēia lālā o ITAA, inā paha ʻoe e noʻonoʻo nei e hoʻomaka i kahi hālāwai hou, e hana ana i ka lawelawe ma kahi hālāwai e kū nei, a i ʻole e ʻimi ana i nā ala hou e hoʻomaikaʻi a hoʻoikaika i kāu hui home.

Papa kuhikuhi

Māhele 1: He ʻIke Laulā

  1. He aha ka hālāwai?
  2. Nā ʻano hālāwai
  3. Ka hālāwai ma hope / "kahua kaʻa"“
  4. Nā hālāwai kūkā kūikawā
  5. Nā hālāwai pani a hāmama
  6. ʻO ka ʻokoʻa ma waena o kahi hālāwai a me kahi hui
  7. Nā hui home

Māhele 2: Hoʻomaka a me ka holo ʻana i nā hālāwai

  1. Pehea lā e hoʻomaka ai kākou i kahi hālāwai hou?
  2. Nā manaʻo hou aʻe no nā hālāwai pilikino
  3. Nā lunamanaʻo hui a me nā hālāwai ʻoihana
  4. Nā kūlana lawelawe
  5. Ke kaulike ʻana i ka lawelawe me ka mālama ponoʻī
  6. Loaʻa

Māhele 3: Palekana hālāwai

  1. Hoʻoulu i ka palekana ma nā hālāwai ITAA
  2. Ke koho ʻana i nā alakaʻi kūpono
  3. Ke kau nei i nā palena
  4. Ke kākoʻo nei i nā palena
  5. Ke hoʻopau nei i kahi hālāwai hana ʻole

Māhele 4: Papa Inoa Hui a me nā Kuʻuna ʻUmikūmālua

  1. Papa inoa hui
  2. Nā Kuʻuna ʻUmikūmālua

Pākuʻi A: Nā Kumuwaiwai ʻē aʻe
Pākuʻi B: Nā hālāwai kūkā kūikawā a me kā mākou mau kuʻuna he ʻumikumamālua

Māhele 1: He ʻIke Laulā

1. He aha ka hālāwai?

Hana ʻia kahi hālāwai ITAA ke hui pū kekahi mau mea hoʻohana pūnaewele a me ka ʻenehana ʻelua a ʻoi aku paha no ke kākoʻo like ʻana, inā ma ke ʻano he hui lākou e hoʻomaʻamaʻa i nā Kuʻuna ʻUmikūmālua. Ua kūkākūkā ʻia nā Kuʻuna me nā kikoʻī hou aku ma ka ʻāpana 20, akā ma kahi pae kiʻekiʻe, ʻo ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i nā Kuʻuna ʻo ia hoʻi, e loaʻa i kēlā me kēia hālāwai kekahi mau hiʻohiʻona koʻikoʻi:

  • Hoʻokipa mākou i kekahi me ka makemake e ho'ōki i ka hoʻohana ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana me ke koi ʻole. ʻAʻohe koi ʻē aʻe.
  • ʻAʻole pono e pili nā hālāwai me kekahi ʻoihana ʻē aʻe ma waho aʻe o ka ITAA. Eia kekahi laʻana, ʻaʻole pono mākou e hoʻopili i kā mākou mau hālāwai me kekahi ʻoihana hoʻōla a lapaʻau paha, hoʻomana, kumu politika, a hui paha.
  • Pono kēlā me kēia hui e kākoʻo iā lākou iho, e hōʻole ana i nā hāʻawi mai waho. Pono nā lālā o ka hālāwai e hoʻolako i nā kālā e pono ai no ka hoʻokele ʻana i ka hālāwai, akā, he manawaleʻa nā hāʻawi. ʻAʻohe o mākou uku a uku paha, a ʻaʻohe lālā e hōʻole ʻia inā ʻaʻole hiki iā lākou ke hāʻawi i nā lilo o ka hui.
  • Ua like nā lālā a pau o ka hui. ʻO nā hoʻoholo a ka hui, e like me ke ʻano o ka hālāwai, ʻo wai ke alakaʻi, a pēlā aku, pono e hoʻoholo ʻia ma ke kūkākūkā like ʻana a me ka balota o ka hapa nui.
  • He kūʻokoʻa kēlā me kēia hui, ʻo ia hoʻi, ma waho o ka mālama ʻana i nā Kuʻuna ʻUmikūmālua, ua hāʻawi ʻia ka mana i nā hui e hoʻomohala i kā lākou mau ʻano hālāwai ponoʻī.

ʻO ka mālama ʻana i kēia mau hana, me nā mea ʻē aʻe i wehewehe ʻia e nā Kuʻuna ma ka ʻāpana 20, hāʻawi i nā palena kumu e mālama ai i nā hālāwai i ka palekana, kūlike, a me ke kālele ʻana i ke kōkua ʻana kekahi i kekahi e hoʻōla mai ka maʻi pūnaewele a me ka ʻenehana.

Akā, i loko o kēia mau palena, he aha ka mea maoli hana ʻia i loko o kahi hālāwai? Ma muli o ke kūʻokoʻa o kēlā me kēia hui, hiki ke hana ʻia nā ʻano mea like ʻole i loko o kahi hālāwai, a loaʻa iā mākou ka pōmaikaʻi mai ka ʻokoʻa i hāʻawi ʻia e kā mākou mau hālāwai. Eia nō naʻe, kaʻana like ka hapa nui o nā hui i nā hana koʻikoʻi he nui.  

ʻO ka maʻamau, hōʻike ʻia nā hālāwai hoʻolohe lokomaikaʻi, hoʻohewa ʻole. Ua like kākou a pau, a ke ʻike nei a mahalo nei mākou e hele ana kēlā me kēia kanaka i kahi ala kūikawā e hoʻōla ai. I ka wā e kaʻana like ai nā lālā, hoʻolohe hohonu mākou me ka hoʻāʻo ʻole e hoʻoponopono, hoʻohewa, a hoʻololi paha kekahi i kekahi. Ma kahi o ka hāʻawi ʻana i ka ʻōlelo aʻo, ke kaʻana like nei mākou mai kā mākou ʻike pilikino ponoʻī. ʻO ke aloha palena ʻole a me ka ʻae ʻana a mākou e hāʻawi ai a loaʻa ai ke kumu o ka hilinaʻi e hiki ai iā mākou ke hoʻomaka e ho'ōla i ko mākou pilina me mākou iho, nā poʻe ʻē aʻe, a me ke ao a puni mākou. I ko mākou hoʻolohe ʻana i nā poʻe ʻē aʻe, aʻo hou mākou e pili ana i kā mākou huakaʻi ponoʻī i ke akahai a me nā hana e kōkua iā mākou. Hoʻokumu kahi hālāwai i kahi e hoʻokiʻekiʻe ʻia ai ma ka lohe ʻana i ka ʻike, ka ikaika, a me ka manaʻolana o haʻi. A i ko mākou kaʻana like ʻana me ka hui, hāʻawi ʻia mākou i ka manawa kūpono e lawe mai i kā mākou mau ʻike pilikino i ka mālamalama a hoʻomohala i ka ʻike pilikino nui aʻe e pili ana i ko mākou mau manaʻo, nā pono, a me nā ʻano hoʻohui. ʻO ka hana like ʻana o ka hoʻolohe aloha, ka nāwaliwali, a me ka ʻoiaʻiʻo e hoʻokumu i kahi pilina maʻamau e hoʻopili iā mākou kekahi i kekahi, ma loko o ka hālāwai a ma waho aku.

Eia kekahi, ua hoʻonohonoho ʻia kā mākou mau hālāwai a puni kā mākou kumu nui: e kōkua i nā poʻe ʻē aʻe e hoʻōla mai ka hoʻohana pūnaewele a me ka ʻenehana. ʻO ke ʻano kēia, ma ka pae pākahi a me ka pae hui, hoʻomaʻamaʻa mākou i ka nānā pono ʻana i ke ʻano e hiki ai iā mākou ke kōkua kekahi i kekahi. Hāʻawi mākou i kā mākou mau hālāwai ma o ka hele mau ʻana, ka lawe ʻana i nā kūlana lawelawe, ka hāʻawi kālā ʻana, ka hoʻokipa ʻana i nā malihini hou, ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i ke akahai, a me ke kākoʻo ʻana i nā lālā ʻē aʻe. I ko mākou hoʻomaka ʻana e hāʻawi manawaleʻa iā mākou iho ma kēia ʻano, ʻike mākou ua hoʻoikaika ʻia kā mākou hoʻōla ponoʻī i ke kaʻina hana. I ka hāʻawi ʻana i nā poʻe ʻē aʻe, hoʻomaka mākou e neʻe i waho o ka pahuhopu kaʻawale o ka hoʻōla pilikino a hui pū i loko o kahi launa pū ʻana—he kaiāulu o nā kānaka ʻē aʻe i ʻike iā mākou, mālama iā mākou, a hilinaʻi iā mākou e like me kā mākou hilinaʻi ʻana iā lākou. ʻO ka hāʻawi ʻana i ka hui e hāʻawi iā mākou i kahi manaʻo o ka noho ʻana a me ka mahalo iā mākou iho, a hiki iā mākou ke hoʻomaʻamaʻa i ka lawe ʻana i ke kuleana i loko o kahi nohona olakino kahi e hiki ai iā mākou ke noi mau i ke kōkua.

Hiki i nā hālāwai ke hōʻike i nā heluhelu ʻana mai nā palapala ITAA a i ʻole nā papahana ʻumikūmālua-ʻanuʻu ʻē aʻe, nā kaʻana like ʻana o ka mea haʻiʻōlelo, nā hoʻomaʻamaʻa hana ʻanuʻu, a i ʻole nā noʻonoʻo ʻana. Ua wehewehe ʻia ka ʻike hou aku e pili ana i nā ʻano hālāwai kikoʻī ma ka ʻāpana ma lalo nei. 

2. Nā ʻano hālāwai

ʻŌlelo kā mākou Kuʻuna ʻEkolu, ʻo kēlā me kēia hui o ka poʻe hoʻohana pūnaewele a me ka ʻenehana, ke hōʻuluʻulu ʻia no ke akahai, hiki iā lākou ke kapa iā lākou iho he hui ITAA. I kēia manawa, ʻōlelo kā mākou Kuʻuna ʻEhā e pono i kēlā me kēia hui ke kūʻokoʻa koe wale nō nā mea e pili ana i nā hui ʻē aʻe a i ʻole ITAA holoʻokoʻa. ʻAe kēia mau Kuʻuna ʻelua i ka nui o ke kūʻokoʻa a me ke ʻano like ʻole i ke ʻano o ka hoʻonohonoho ʻana i kā mākou mau hālāwai, a ua kono ʻia mākou a pau e e hoʻokumu i ka hui a mākou e makemake ai. Ua hāʻawi ʻia ka mana i nā hālāwai e koho i kekahi ʻano kūpono loa i nā pono a me nā makemake o ka poʻe komo, a ua kono ʻia mākou e hana noʻeau i kēia kaʻina hana. No ka hoʻoulu manaʻo, eia nā ʻano i hoʻohana pinepine ʻia i nā hālāwai ITAA:

  • Nā HoʻolaunaE hoʻolauna nā lālā iā lākou iho ma ka inoa mua wale nō. Hiki iā lākou ke kaʻana like i ko lākou wahi e kāhea mai ai (inā ma kahi hālāwai pūnaewele), ka lōʻihi o ko lākou noho mālie ʻana, a i ʻole kahi nānā pōkole i nā manaʻo. 
  • Nā ʻōlelo weheE wehe pinepine ʻia nā hālāwai me ka pule a i ʻole ka ʻōlelo hōʻoia, ka heluhelu ʻana i nā ʻanuʻu he ʻumikumamālua, ka heluhelu ʻana i nā Kuʻuna he ʻumikumamālua a i ʻole ke Kuʻuna o ka mahina, ka heluhelu ʻana i ka ʻōlelo misionari, a me ka haʻi ʻana i nā palena o ka hālāwai (no ka laʻana, ʻaʻole e ʻae i ke kamaʻilio ʻana a me ka mālama ʻana i ka pilikino). Hiki ke loaʻa ka ʻike hou aku e pili ana i ke kau ʻana i nā palena o ka hui ma ka ʻāpana 16.
  • Kaʻana like ʻana: Hoʻololi nā lālā i ka haʻi ʻana i kā lākou ʻike pilikino, ikaika, a me ka manaʻolana, a i ʻole kekahi mea ʻē aʻe i loko o ko lākou manaʻo. I kekahi manawa, hiki i ka hālāwai ke kuhikuhi i kahi kumuhana kikoʻī e hiki ai i nā kānaka ke kaʻana like. Hiki i nā lālā ke "loaʻa i kēia manawa," e kaʻana like ana e pili ana i nā manaʻo, nā pilikia, a me nā holomua a lākou e ʻike nei i kēlā lā. Hiki i nā hālāwai ke koho e hoʻonohonoho i kahi palena manawa no nā kaʻana like ʻana a i ʻole e ʻae i kēlā me kēia lālā e ʻōlelo manuahi me ka ʻole o ka palena manawa.
  • Heluhelu ʻana mai nā palapalaHiki i nā hālāwai ke hōʻike i ka heluhelu ʻana mai nā palapala, e like me ka noʻonoʻo ʻana i kēlā me kēia lā, nā paukū mai ka pūnaewele ITAA, a i ʻole ka heluhelu ʻana mai kahi puke ʻē aʻe i kuhikuhi ʻia i ka Twelve-Step, e like me ka Big Book of Alcoholics Anonymous. Hiki ke heluhelu ʻia nā palapala i ka hoʻomaka ʻana o kahi hālāwai ma ke ʻano he kumu no ka kaʻana like ʻana. A i ʻole, hiki ke heluhelu ʻia hoʻokahi paukū i ka manawa, a ukali ʻia e kahi lima o nā kaʻana like, a ukali ʻia e ka paukū aʻe, a pēlā aku. 
  • Kaʻana like ʻana o ka mea haʻi'ōleloI kekahi manawa, hiki i kahi hālāwai ke kono i kahi lālā e wehe i ka hālāwai me kahi kaʻana like e pili ana i kā lākou ʻike ponoʻī i ka hoʻōla ʻana. ʻO ka maʻamau, he lālā ʻoi aku ka ʻike me kekahi ʻano mālie ma lalo o ko lākou kāʻei, a ʻo kā lākou kaʻana like e mau ana mai 5 a 30 mau minuke (a ʻoi aku paha). Ma hope iho, kaʻana like nā lālā ma ka kaʻana like a ka mea haʻiʻōlelo a/a i ʻole e nīnau paha i ka mea haʻiʻōlelo.
  • Nā ʻāpana o ka poʻe hou: Hiki i kahi hālāwai ke hoʻokaʻawale i kahi manawa kūikawā no nā poʻe hou e kaʻana like. Manaʻo nui ʻia e hana i kēia i ka hapa lua o ka hālāwai i hiki i nā poʻe hou ke lohe mua mai nā lālā ʻike. Hiki i kahi hālāwai ke koho e wehewehe i ka mea hiki ke kaʻana like ma ke ʻano he "mea hou"; no ka laʻana, ʻo kekahi mea i hele ma lalo o ʻeono mau hālāwai a i ʻole ma ITAA no ka liʻiliʻi o hoʻokahi mahina.  
  • Noʻonoʻo ponoHiki i ka hālāwai ke hoʻolōʻihi i kekahi manawa e noho mālie ai me ka noʻonoʻo pono ʻana, a i ʻole hiki i kekahi lālā ke alakaʻi i ka hālāwai ma o ka noʻonoʻo pono ʻana i alakaʻi ʻia.
  • Pule ʻelua alaMa ka pule ʻelua ala, ua ukali ʻia kahi manawa o ka noʻonoʻo ʻana e ka nīnau ʻana i kahi nīnau e pili ana i ko mākou Mana Kiʻekiʻe a laila e kākau i lalo i nā manaʻo e komo mai ana i loko o ko mākou poʻo no kekahi manawa.
  • Hana Kaupae: Hiki i kahi hālāwai ke hoʻokaʻawale i kahi manawa kikoʻī no nā lālā e hana i ke kākau ʻana i nā hana ʻanuʻu. ʻOkoʻa, hiki i ka hui ke neʻe pū ma o nā Hana āpau i loko o kekahi mau pule a i ʻole mau mahina ma ka hana ʻana ma waho o kahi alakaʻi hana ʻanuʻu kikoʻī.
  • Nā hana kākau ʻē aʻeHiki ke hoʻolaʻa ʻia ka manawa i nā hana kākau ʻē aʻe, e like me ka kākau ʻana i kahi puke pai manuahi, ka wehewehe ʻana i nā laina luna, waena, a me lalo, ka nānā ʻana i nā paheʻe hou a i ʻole nā kāhea kokoke, nā hoʻolālā no ka hoʻoikaika ʻana i ko mākou noho mālie, nā ala e hoʻopili ai i ko mākou Mana Kiʻekiʻe, a i ʻole kekahi kumuhana e pili ana i ka ITAA.
  • Kaʻana like ʻana i nā laina kiʻekiʻe: Hiki i kekahi mau hālāwai ke hoʻokaʻawale i ka manawa no nā lālā e kaʻana like i kā lākou mau laina kiʻekiʻe me nā mea āpau. Hiki i kēia ke komo pū me ka hoʻokani ʻana i kahi mea kani, ka hōʻike ʻana i nā kiʻi, ka haʻi ʻana i nā ʻakaʻaka, ka kaʻana like ʻana i kahi hana laina kiʻekiʻe hou, a i ʻole kekahi mea ʻē aʻe e like me kēia. Ma nā kaʻana like e like me kēia, pale mākou i ka kaʻana like ʻana i kekahi leo a wikiō paha i hoʻopaʻa mua ʻia, a i ʻole kekahi mea ʻē aʻe e hoʻopilikia maikaʻi ʻole i ka hoʻōla ʻana o kekahi. 
  • Nā ʻōlelo paniʻO ka maʻamau, e pani ʻia ka hālāwai me kahi ʻōlelo pilikino, nā hoʻolaha, kahi noi no nā haʻawina kālā a me nā lawelawe, nā ʻahaʻaina hoʻomanaʻo no ke kūʻokoʻa, nā ʻapo ʻana, a me ka pule pani a i ʻole ka ʻōlelo hōʻoia.

Ma ke ʻano he kuhikuhi, hiki ke loaʻa kahi ʻano hālāwai hoʻohālike ma kā mākou pūnaewele: Palapala Hālāwai Laʻana

3. Ka hālāwai ma hope o ke kaʻa/kahua kaʻa

ʻIke koke ka poʻe hou i ITAA ʻo ka hālāwai kūhelu he hapalua wale nō ia o ke kiʻi—ʻo kā mākou mau hālāwai ma hope, i kapa ʻia i kekahi manawa he "kahua kaʻa", he mau wahi waiwai no ke kūkākūkā mau ʻana, nā nīnau, ke kaʻana like ʻana i nā ʻike pili, ke kamaʻilio maʻamau, a me ka ʻakaʻaka. Maanei, ʻike maoli ʻia ka lokomaikaʻi, ka mehana, a me ke kōkua o ko mākou kaiāulu. ʻOi aku ka maikaʻi o nā hālāwai ma hope ke hāʻawi lākou i kahi wahi maʻamau a hoʻomaha ma waho o ke ʻano paʻa o ka hālāwai kūhelu. Eia nō naʻe, he mea maikaʻi ke hoʻomanaʻo i kekahi mau loina kumu e kōkua ai i ka hōʻoia ʻana he ʻike maikaʻi ka hālāwai ma hope no nā mea āpau.

He mea maʻamau ka hāʻawi ʻana i ka nānā kūikawā i nā malihini hou i ka wā o ka hālāwai ma hope o ka hālāwai ma ka hoʻokipa ʻana iā lākou a me ke kono ʻana iā lākou e kaʻana like a nīnau paha i nā nīnau a lākou. I ka manawa like, makemake pū mākou e akahele ʻaʻole e hoʻopiha iā lākou me ka ʻike a me nā kumuwaiwai. ʻO ka mea nui loa, ʻo ia ka hōʻoia ʻana ua hoʻokipa ʻia lākou a paipai iā lākou e hoʻi mau mai.

Inā hoʻomau ka kaʻana like ʻana ma hope o ka hālāwai, paipai mākou i nā lālā e kaʻana like i ka manawa ma waena o ka poʻe a pau i hele mai. Ke pale aku nei hoʻi mākou i ka hāʻawi ʻana i nā manaʻo a i ʻole nā ʻōlelo aʻoaʻo i noi ʻole ʻia, e hōʻoia ana e noi i ka ʻae ma mua o ka pane pololei ʻana i ka māhele a kekahi lālā.

I ka wā o ke kamaʻilio maʻamau, pale mākou i nā kumuhana e hiki ai ke alakaʻi i ka hoʻopaʻapaʻa a i ʻole ka paio (Kuʻuna 10), a pale pū mākou i ka hoʻolaha ʻana i nā kumuwaiwai waho, ʻaʻole ITAA e like me nā puke, nā lāʻau lapaʻau, nā lāʻau lapaʻau, nā ʻoihana, nā papahana ʻumikumamālua-ʻanuʻu ʻē aʻe, a i ʻole nā ala uhane (Kuʻuna 6). ʻO ka haʻi pōkole ʻana ua ʻike mākou he kōkua pilikino kahi kumuwaiwai a hana paha, he mea maikaʻi ia, akā pale mākou i ka hoʻolaha ikaika ʻana a i ʻole ke kau ʻana iā ia i nā lālā ʻē aʻe.

Ma hope o nā hālāwai pilikino, e hele paha kākou i kahi hale ʻaina a hale kofe paha—he mau ʻike waiwai nui kēia a ʻaʻole pono e haʻalele!

4. Nā hālāwai kūkā kūikawā

Hiki ke hoʻonohonoho ʻia kekahi mau hui a puni nā heluna kanaka kikoʻī. No ka laʻana, hiki ke kūpono kahi hālāwai no nā wahine, nā kāne, LGBTQIA+, a i ʻole nā lālā BIPOC. Hiki i nā hālāwai o kēia ʻano ke ʻae i nā lālā e wehe i kahi ʻoi aku ka palupalu e pili ana i ke ʻano o nā ʻano like ʻole o ko lākou ʻano e hui pū ai me ko lākou makemake i ka pūnaewele a me ka ʻenehana. ʻOiai ʻo kēia mau hālāwai e pani pinepine ʻia i nā lālā i ʻike ʻole i ka manaʻo o ka hui, inā hui pū kekahi lālā ʻaʻole i ʻike no ka mea he pono koke lākou i kahi hālāwai, hiki iā mākou ke koho e wehe i ka hālāwai iā lākou (Kuʻuna 3), a i ʻole hiki i kekahi mau lālā ke hana manawaleʻa e mālama i kahi hālāwai liʻiliʻi ʻokoʻa me ka lālā e pono ai. Eia nō naʻe, no nā kumu palekana, hiki i nā hui heluna kanaka kikoʻī ke koho e noho pani ʻia i nā lālā ʻaʻole i ʻike e like me ko lākou manaʻo ponoʻī o ka hui.

ʻOkoʻa, hiki ke hoʻonohonoho ʻia kahi hālāwai a puni kahi kumuhana kūikawā, e like me ka noʻeau, ka hana a ke keiki i loko, ka atheism/agnosticism, nā ʻōnaehana sobriety, nā pāpili kaiapili, a i ʻole kekahi mau kumuhana ʻē aʻe. Inā mākou e noʻonoʻo nei e hoʻomaka i kahi hālāwai kumuhana kūikawā, pono mākou e hoʻomanaʻo i kekahi mau manaʻo: ʻO ke kumu nui o ka hālāwai e kōkua i ka poʻe e hoʻōla mai ka hoʻohui pūnaewele a me ka ʻenehana? E pale anei ka hālāwai i ka manaʻo ʻana ua kūpono ka papahana ITAA e kōkua i nā lālā e hoʻōla mai nā hoʻohui ʻē aʻe, nā pilikia olakino, a i ʻole nā maʻi noʻonoʻo? Inā hui pū kahi malihini i ka hālāwai ma ke ʻano he hālāwai ITAA mua loa, e manaʻo anei lākou aia lākou ma kahi kūpono, ʻoiai inā ʻaʻole lākou e pili pono i ke kumuhana? E hoʻokipa anei ka hālāwai i nā lālā āpau o ITAA i makemake e kūʻokoʻa mai ka hoʻohana ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana? A pale anei ke kumuhana i nā pilina me nā hui o waho, nā hoʻomana, a me nā kumu?

ʻO nā hiʻohiʻona o nā hālāwai kumuhana kūikawā i hoʻonāwaliwali ʻia e komo pū me nā hālāwai no nā lālā o kahi ʻoihana a hoʻomana paha, nā hālāwai e manaʻo ana e kōkua i nā lālā e ʻimi i ke kūʻokoʻa mai nā mea hoʻohui ʻē aʻe a i ʻole nā pilikia olakino noʻonoʻo ma waho aʻe o ka hoʻohui pūnaewele a me ka ʻenehana, nā hālāwai e pili ana i nā kumuhana i pili ʻole i kā mākou kumu nui, nā hālāwai e pili ana me nā Fellowships ʻElua-ʻanuʻu ʻē aʻe, a i ʻole nā hālāwai e paipai ana i nā lāʻau lapaʻau a i ʻole nā hoʻonā ʻaʻole ʻumikūmālua-ʻanuʻu. (Kuʻuna 5)

I ka makahiki 2023, ua hoʻoholo kā mākou hui i ʻehā mau noi e kōkua i ke alakaʻi ʻana pehea e kūlike ai nā hālāwai kūikawā me kā mākou mau Kuʻuna He ʻUmikūmālua. Hiki ke loaʻa ka ʻōlelo o kēia mau noi ma pākuʻi b ma lalo o kēia palapala.

5. Nā hālāwai no nā lālā wale nō (pani ʻia) vs. nā hālāwai aloha no ka poʻe nānā (wehe)

I ka manawa pinepine, ua wehe ʻia nā hālāwai ITAA i ka poʻe makemake e hoʻōki i ka hoʻohana ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana, me nā poʻe hou e nīnau nei inā he kōkua paha ka ITAA iā lākou. I kekahi manawa ua kapa ʻia kēia mau hālāwai "pani ʻia", no ka mea, ʻaʻole lākou i wehe ʻia i ka lehulehu. ʻOkoʻa, hiki i nā hālāwai ke "wehe" no ka poʻe ʻaʻole i hoʻopilikia i ka ʻona e hui pū ma ke ʻano he poʻe nānā, me nā ʻohana, nā mea kākau moʻolelo, nā mea noiʻi, nā kauka lapaʻau, a me nā mea ʻē aʻe e makemake ana e aʻo hou e pili ana i ka hana a ITAA. Ma hope o kahi hālāwai hāmama, hiki i nā mea nānā ke nīnau a/a i ʻole e kaʻana like.

6. He aha ka ʻokoʻa ma waena o kahi hālāwai a me kahi hui? 

ʻO nā huaʻōlelo "hālāwai" a me "hui" he mau ʻano like pinepine ia, akā i kekahi mau hihia, hiki i kahi hui hoʻokahi ke mālama i nā hālāwai he nui. No ka laʻana, hiki i kekahi hui ke mālama i nā hālāwai i kēlā me kēia lā ma ko lākou wahi hālāwai: hiki i kēlā me kēia hālāwai ke loaʻa kahi noho ʻokoʻa ʻoiai ʻo ka hui holoʻokoʻa e paʻa paha i hoʻokahi lunamanaʻo hui mahina no nā hālāwai āpau a mālama i kahi waihona kālā hoʻokahi i mālama ʻia e kahi puʻukū hoʻokahi.

7. Nā hui home

Hoʻomaikaʻi pinepine mākou i ke koho ʻana i hoʻokahi a ʻoi aku paha mau hui home, nā hālāwai a mākou e hele mau ai a hana mākou i ka lawelawe. ʻO kekahi o nā ala maikaʻi loa e hoʻokumu ai i kahi hui home, ʻo ia ke lawe ʻana i kahi kuleana lawelawe, ʻoiai inā he liʻiliʻi loa ia (no ka laʻana, ka mea mālama manawa a i ʻole ke kākau ʻōlelo). Hāʻawi ka lawelawe iā mākou i kahi manaʻo o ke kuleana a me ke kuleana i ka hui. I ka hala ʻana o ka manawa, e pili kokoke ana mākou me nā poʻe hui maʻamau ʻē aʻe a loaʻa nā manawa hou aʻe e kōkua i ka holomua o ka hālāwai e like me ka hiki. 

Māhele 2: Hoʻomaka a me ka holo ʻana i nā hālāwai

8. Pehea mākou e hoʻomaka ai i kahi hālāwai hou?

Hiki i kekahi, ma nā wahi āpau ke hoʻomaka i kahi hālāwai hou. Ma mua o ka hoʻomaka ʻana i kahi hālāwai hou, eia naʻe, e noʻonoʻo mua mākou inā he hālāwai e kū nei e pōmaikaʻi ana mai kā mākou lawelawe. Inā he ʻano kūikawā a mākou e manaʻo nei e hoʻāʻo, hiki iā mākou ke nānā inā makemake kahi hālāwai e kū nei e hoʻokō i kā mākou mau manaʻo. He mea maʻalahi ka hoʻomaka ʻana i kahi hālāwai, akā ʻo ka mālama ʻana i ka holo mālie a me ka maikaʻi i ka wā lōʻihi e pono ai ka manawa a me ka hoʻolaʻa. ʻO ke kākoʻo ʻana i kahi hālāwai e kū nei ma mua o ka hoʻomaka ʻana i kahi hālāwai hou e hoʻomaikaʻi i ka maikaʻi holoʻokoʻa o kā mākou mau hālāwai a kōkua i nā lālā e makemake e lawelawe e pale i ka hoʻonui nui ʻana iā lākou iho.

Eia kekahi, ʻoi aku ka maikaʻi o ka manaʻo ʻana e koi ana ka hoʻomaka ʻana i kahi hālāwai hou i kahi hana pilikino kūpono, a pono mākou e mākaukau e hana i kahi kūpaʻa o 6-12 mau mahina e kākoʻo i ka hālāwai i nā lā mua. Inā hiki iā mākou ke loaʻa i hoʻokahi a i ʻole kekahi mau lālā ʻē aʻe e hana pū me mākou i ka kūpaʻa, e pōmaikaʻi maoli mākou mai kā lākou kākoʻo like. He ʻoiaʻiʻo kēia inā mākou e hoʻomaka ana i kahi hālāwai pilikino hou a i ʻole kahi hālāwai ma kahi ʻōlelo hou—no kēia mau hālāwai, hiki ke haʻahaʻa a loli paha ka poʻe hele mai no kekahi manawa ma mua o ka hoʻomaka ʻana e piʻi i ka ikaika. Aia paha kekahi mau lā i ka wā ʻo mākou wale nō ke kanaka e hōʻike ana i ka hālāwai; he ʻāpana kūlohelohe kēia o ke kaʻina hana o ka lilo ʻana i mea hoʻokumu.

Inā mākou e noʻonoʻo ana e hoʻomaka i kahi hālāwai pilikino hou, hiki iā mākou ke noʻonoʻo e hoʻomaka ma ka hoʻokipa wale ʻana i kahi hālāwai kūloko me nā lālā ʻē aʻe. He ala maikaʻi loa kēia e launa pū ai kekahi i kekahi a hoʻomaka e noʻonoʻo i nā hoʻolālā no kahi hālāwai maʻamau.

Ke hoʻoholo mākou e hoʻomaka i kahi hālāwai, pono mākou e hoʻoholo i nā kikoʻī aʻe:

  • Lā a me ka manawaHiki iā mākou ke koho e hālāwai i kēlā me kēia pule i ka lā a me ka manawa like, a i ʻole e hui pinepine ʻole paha mākou, e like me hoʻokahi manawa i ka mahina. ʻO ka hālāwai pinepine ʻole paha he koho maikaʻi ia i ka hoʻomaka ʻana i kahi hālāwai pilikino hou, no ka mea, e maʻalahi ai ka hoʻokele ʻana i ka hoʻohiki mua. Pono nō hoʻi mākou e koho i ka lōʻihi o ka hālāwai; ʻo ka lōʻihi o nā hālāwai he hoʻokahi hola, ʻoiai he pōkole a ʻoi aku paha ka lōʻihi.
  • KahiNo nā hālāwai pūnaewele, hiki iā mākou ke koho e hoʻohana i kekahi o nā lumi Zoom ITAA fellowship, a i ʻole hiki iā mākou ke koho e hoʻonohonoho i kā mākou laina wikiō a kelepona paha no ka hālāwai. ʻO ka loaʻa ʻana o kahi no kahi hālāwai pilikino e pono ai ka hana hou aʻe; e ʻike i ka ʻāpana 9 no nā manaʻo.
  • ʻAnoHiki iā mākou ke hoʻohana i ka palapala hālāwai hoʻohālike ma ka pūnaewele ITAA, a i ʻole hiki iā mākou ke koho i kahi ʻano hālāwai ʻē aʻe. Hiki ke loaʻa nā laʻana o nā ʻano hālāwai ma ka ʻāpana 2.
  • Pani ʻia a wehe ʻia paha: No ka poʻe hoʻohana pūnaewele a me ka ʻenehana wale nō anei ka hālāwai, a i ʻole e wehe ʻia nō hoʻi i nā lālā hoihoi ʻē aʻe o ka lehulehu e hui pū ma ke ʻano he poʻe nānā?
  • InoaHiki iā mākou ke koho i kahi inoa maʻalahi a laulā no kā mākou hālāwai, e like me "Internet and Technology Addicts Anonymous," a i ʻole e koho paha mākou i kahi mea ʻoi aku ka hōʻike, e like me "Aia ka hopena ma nā ʻanuʻu," "Hālāwai ʻŌlelo Pōʻahā," a i ʻole "Serenity and Hope." Hoʻokipa ʻia mākou e hana noʻeau. ʻO kēlā me kēia inoa a mākou e koho ai, hoʻoikaika mākou e hoʻomanaʻo i ka mea hou a koho i kahi inoa e maopopo, pili a hoʻokipa.
  • WehewehenaHe wehewehe pōkole kēia no ke kiko o ka hālāwai e hiki ke kaʻana like ʻia ma ka papa inoa hālāwai ma ka pūnaewele. 
  • Nā kikoʻī piliPono kēlā me kēia hālāwai e loaʻa kahi leka uila a me/a i ʻole kahi helu kelepona. 

Ma hope o ka wehewehe ʻana i kēia mau kikoʻī, hiki iā mākou ke hoʻokaʻaʻike aku i nā luna pūnaewele ITAA e noi iā lākou e hoʻohui i kā mākou hālāwai i ka pūnaewele. 

Ke hoʻomaka kā kākou hālāwai, pono kākou e hoʻolauleʻa! ʻO ka hoʻomaka ʻana i kahi hālāwai he hana lawelawe maikaʻi ia e pōmaikaʻi ai iā kākou iho a me nā poʻe ʻē aʻe. He nui ka hoʻoikaika nui e pono ai e hoʻomaka i kahi hālāwai, no laila pono kākou e hoʻomaopopo a mahalo i kā kākou mau hana.

9. Nā manaʻo hou aʻe no nā hālāwai pilikino

He nui nā mea ʻē aʻe e pono e noʻonoʻo ʻia i ka wā e hoʻomaka ai i kahi hālāwai pilikino. ʻO ka mea mua, ua ʻōlelo ʻia e hele ma ka liʻiliʻi he 10-15 nā hālāwai pūnaewele ma mua o ka hoʻomaka ʻana i kahi hālāwai kūloko—hiki i kēia ke kōkua iā mākou e kamaʻāina i ka papahana hoʻōla a ITAA a kōkua iā mākou e hoʻopili me nā lālā ʻē aʻe i ʻike nui ʻia e hiki ke hāʻawi i ke alakaʻi a me ke kākoʻo. 

No ka mea, ʻo ka hoʻomaka ʻana i kahi hālāwai pilikino e pono ai ka hoʻolaʻa a me ka hoʻoikaika hou aku, ua paipai nui ʻia e hoʻopili mua me kekahi lālā kūpaʻa e hiki ke kōkua iā mākou e hoʻomaka i ka hālāwai. Inā he ʻelua mau lālā ITAA, he hālāwai ia!

ʻO ke komo ʻana i nā hālāwai pūnaewele he ala maikaʻi loa ia e hālāwai ai me nā lālā ʻē aʻe ma ko mākou wahi. Hiki i nā lālā ma nā kūlanakauhale kokoke ke makemake e hele i ko mākou wahi a i ʻole e hālāwai ma ka hapalua o ka mahina. Hiki iā mākou ke hoʻolaha i ko mākou manaʻo e hoʻomaka i kahi hālāwai pilikino hou ma ka hopena o nā hālāwai pūnaewele, a hiki iā mākou ke hoʻohui i kahi hoʻolaha i kā mākou papa hoʻolaha e kōkua i ka hoʻolaha ʻana i ka leka ma kahi ākea. Eia kekahi, hiki iā mākou ke noi i nā luna pūnaewele e hoʻohui i kahi papa inoa no ko mākou kūlanakauhale i ka ʻaoʻao hālāwai pilikino a wehewehe ma ka wehewehe ʻana e hoʻolālā ana mākou e hoʻomaka i kahi hālāwai hou a makemake mākou e lohe mai nā lālā kūloko hoihoi ʻē aʻe. Inā hele mākou i nā hālāwai kūloko no nā hui ʻo Twelve-Step ʻē aʻe a i ʻole nā hui kākoʻo olakino noʻonoʻo ʻē aʻe, hiki iā mākou ke nīnau i nā mea komo ʻē aʻe inā ʻike lākou i kekahi mea i hakakā me ka maʻi ʻenehana a makemake paha e komo i kā mākou hālāwai. Hiki iā mākou ke hāʻawi i kā mākou nā pepa hoʻokipa (A4) (nā kuhikuhi paʻi) a kau i luna nā pepa hoʻolaha a puni ke kaona a i ʻole ma nā wahi hālāwai ʻo Twelve-Step ʻē aʻe, a hiki iā mākou ke hoʻokaʻaʻike aku i nā mea hoʻōla kūloko, nā kākāʻōlelo olakino noʻonoʻo o ke kulanui, nā rehabs, a me nā kikowaena ʻuhane e hoʻomaopopo iā lākou i kā mākou hālāwai (kumu hoʻohālike hoʻolaha ʻike lehulehu).

Inā mākou mehameha akā makemake nui e hoʻomaka i kahi hālāwai, hiki iā mākou ke noʻonoʻo e hoʻonohonoho i kā mākou hālāwai i ka manawa like me kahi hālāwai pūnaewele i hiki ai iā mākou ke hele i ka hālāwai pūnaewele inā ʻo mākou wale nō ke kanaka e hōʻike ana i kahi hālāwai pilikino. Hiki iā mākou ke hoʻolilo i kā mākou hālāwai i hālāwai hybrid a ʻae i nā lālā i hiki ʻole ke hui pū me ke kino e komo ma ke kamepiula a i ʻole ma ke kelepona. 

ʻO kahi ala maikaʻi loa e ʻimi ai i kahi no kahi hālāwai pilikino, ʻo ia ka ʻimi ʻana i nā wahi e mālama ʻia ai nā hālāwai Twelve-Step kūloko ʻē aʻe. Hiki iā mākou ke loaʻa nā wahi hiki iā mākou ke mālama ma nā kikowaena kaiāulu, nā hale waihona puke, nā kikowaena hoʻomana, nā koleke kūloko, nā haukapila, a i ʻole nā hale kalapu Twelve-Step i hoʻolaʻa ʻia. I ke koho ʻana i kahi, noʻonoʻo mākou i ka palekana a me ke komo ʻana no nā lālā, me ka poʻe kīnā. ʻOiai hiki i nā hālāwai i hoʻokumu ʻia ke loaʻa kahi kahawai hilinaʻi o nā hāʻawi mai ka hala ʻana i ka hīnaʻi i kēlā me kēia pule, ʻo ka nele o ke kālā e uku ai i ka hoʻolimalima e hoʻokau i kekahi mau wahi i kahi hiki ʻole no kahi hālāwai hou. Ua hoʻomaka maikaʻi ʻia nā hālāwai he nui ma kahi manawa kūʻokoʻa, e like me kahi hale waihona puke lehulehu, kahi atrium lehulehu, a i ʻole kahi paka. Ua hālāwai maikaʻi kekahi mau hui ma nā paka lehulehu no nā mahina he nui; i kēia mau hihia, he mea kōkua ka loaʻa ʻana o kahi hoʻolālā contingency inā he ʻino ke aniau. He mea kōkua nō hoʻi ke komo i nā lumipaku kokoke. 

Ua hālāwai kūleʻa pū nā hui ma nā wahi ākea o loko e like me nā atriums lehulehu; i kēia mau hihia, aia paha he kālepa ma waena o ka pilikino a me ke kumukūʻai kūpono. ʻOiai ua hoʻāʻo kekahi mau hālāwai me nā hale ʻaina a me nā hale ʻaina, ʻaʻole i holo pono kēlā mau wahi no ka mea he liʻiliʻi ka pilikino, pono paha nā lālā e kūʻai i ka meaʻai a i ʻole nā mea inu, a hiki i nā limahana kali ke hoʻopilikia i ka hālāwai. I nā lā mua o AA, ua mālama ʻia nā hālāwai ma nā home o nā lālā, akā ʻaʻole hiki i nā mea āpau i kēia lā ke ʻoluʻolu me kēlā. ʻO kahi ala kūpono loa e loaʻa ai kahi wahi hālāwai kūpono, ʻo ia ka hoʻohana ʻana i nā pilina a nā lālā ʻē aʻe. No ka laʻana, inā pili kekahi mau lālā me kahi hale pule, luakini, haukapila, kikowaena kaiāulu, a i ʻole kahi like, e nīnau paha lākou inā hiki i ka ITAA ke hālāwai ma laila. Hoʻomaopopo ka poʻe he nui i nā pono o kahi hui hou, ʻoiai ke hoʻokokoke ʻia e kekahi a lākou i ʻike ai, a makemake paha e hāʻawi i kahi ma kahi uku haʻahaʻa. Ma ka ʻuhane o ke Kuʻuna 7, manaʻo ka nui o nā hui he mea maikaʻi ke hāʻawi i kekahi uku no ka hoʻohana ʻana i kahi o kahi hui ʻē aʻe.  

Ua hana pū kekahi mau hālāwai pilikino, ʻoiai inā e ʻimi nei lākou i kahi mau loa, i nā papa inoa leka uila e hoʻolaha i kahi e hālāwai ai lākou, e hoʻonohonoho ma waena o nā lālā, a hoʻouna i nā hoʻomanaʻo hebedoma no ka wā e mālama ʻia ai ka hālāwai. Inā kau ʻia ka leka uila o ka hālāwai ma ka pūnaewele ITAA, i kekahi manawa e hoʻokaʻaʻike aku nā mea hou ma o ka leka uila; ʻo ka nānā ʻana i ka leka uila o ka hālāwai hiki ke lilo i kūlana lawelawe ʻē aʻe. 

Ke hoʻomaka mākou i kahi hālāwai, he manaʻo maikaʻi ke hāʻawi i nā kūlana lawelawe. ʻOiai he mea nui no kēlā me kēia hālāwai ke loaʻa kahi luna hoʻolaʻa, ʻoi aku ka nui o ka mea nui no nā hālāwai pilikino e hōʻoia i ka hoʻopaʻa ʻia ʻana o kekahi e noho i loko o ka wahi i kēlā me kēia pule. ʻO kekahi o mākou i hoʻomaka i nā hālāwai pilikino, ua loaʻa iā lākou nā hihia kahi i hōʻea ai nā malihini i kahi lumi hakahaka a ʻaʻole i hoʻi mai. Ma waho aʻe o kēia mau manaʻo, paipai mākou e heluhelu i ka ʻāpana o kēia palapala ma nā Kuʻuna (ʻāpana 19), kahi e lawelawe ai ma ke ʻano he alakaʻi maikaʻi loa no ka hoʻokumu ʻana a me ka mālama ʻana i nā hālāwai olakino a maikaʻi.

10. Nā lunamanaʻo hui a me nā hālāwai ʻoihana

I kēia manawa ua hoʻomaka kā mākou hālāwai hou, ua hiki i ka manawa e hāʻawi i ke kuleana i ka lunamanaʻo o ka hui. ʻO kā mākou Kuʻuna ʻElua e heluhelu nei: "No kā mākou kumu hui hoʻokahi wale nō ka mana hope loa—he Mana Kiʻekiʻe aloha e like me ka mea i hōʻike ʻia ma o ko mākou lunamanaʻo hui. He mau kauwā hilinaʻi wale nō ko mākou mau alakaʻi; ʻaʻole lākou e hoʻomalu." Ma ke ʻano he mea hoʻokumu o ka hālāwai, ke hoʻomanaʻo nei mākou e hana ana mākou ma lawelawe i nā lālā ʻē aʻe. I nā lā mua loa o kahi hālāwai hou, hauʻoli paha nā lālā e hāʻawi i ke kuleana nui a me ke kūʻokoʻa hoʻoholo i kona poʻe hoʻokumu, akā i ka ulu ʻana o ka hālāwai, he mea nui e hana pū me nā poʻe ʻē aʻe i mea e lawelawe ai nā hoʻoholo āpau i nā pono maikaʻi loa o ka hālāwai. No ka hōʻoia ʻana i kēia, lawe mākou i nā manawa maʻamau nā lunamanaʻo hui. ʻO ka lunamanaʻo hui he kūkākūkā hui kahi e kaʻana like ʻia ai nā manaʻo āpau a hiki i ka lokahi nui ma mua o ka hana ʻana. He mea maʻamau ka lawe ʻana i kahi lunamanaʻo hui i hoʻokahi manawa i kēlā me kēia mahina, ʻoiai hiki ke mālama ʻia kahi lunamanaʻo hui i kēlā me kēia manawa inā pono. Hoʻohana ʻia nā lunamanaʻo hui e kūkākūkā i kekahi pilikia koʻikoʻi e pili ana i ka hālāwai, e like me ke ʻano o ka hālāwai, ka papa manawa, a me nā kuleana lawelawe.

ʻO kahi ʻano maʻalahi loa no ka mālama ʻana i kahi lunamanaʻo hui, ʻo ia ka wehe ʻana me ka pule a i ʻole ka ʻōlelo hōʻoia, e nīnau inā he mea kā kekahi e makemake ai e kūkākūkā, e hoʻokaʻawale i ka manawa no ke kūkākūkā hui, e hāpai i kahi hoʻoholo paʻa, a e koho balota ma ka hoʻoholo. ʻO ka maʻamau, pono e loaʻa i nā hoʻoholo ma ka liʻiliʻi he 2/3 kākoʻo e ʻae ʻia—e hōʻoia kēia e kākoʻo ʻia lākou e ka hapa nui—ʻoiai hiki i nā hālāwai ke hoʻoholo manawaleʻa i kā lākou mau palena koho ponoʻī. Ma hope o kēia, hiki ke hāpai ʻia kekahi mea kūkākūkā, a hiki i ka wā ʻaʻohe mea ʻē aʻe e kamaʻilio ai a i ʻole hiki i ka hālāwai i ka palena manawa i hoʻonohonoho ʻia no ka lunamanaʻo hui. ʻO ka lōʻihi maʻamau no ka lunamanaʻo hui he 15-30 mau minuke.

Hiki ke loaʻa kahi wehewehe kikoʻī hou aku e pili ana i ka hana ʻana o nā lunamanaʻo hui ma kā mākou Alakaʻi no ka Paʻa ʻana i nā Lunamanaʻo Hui ma ITAA.

11. Nā kūlana lawelawe

ʻO ka maʻamau, koi ʻia kekahi a ʻoi aku paha mau lālā e hana manawaleʻa e lawe i kekahi mau kuleana lawelawe. I ka wehewehe ʻana i kahi kuleana lawelawe, wehewehe mākou i nā kuleana o ke kuleana, ka lōʻihi o ka manawa, a me nā hōʻoia e pono ai.

Ua wehewehe ʻia ma lalo nei kahi papa inoa o nā kuleana lawelawe hiki. He mau laʻana wale nō kēia, a ʻaʻole pono lākou a pau e mālama i kahi hālāwai. Ua kono ʻia mākou e noʻonoʻo i ke ʻano o kā mākou makemake e hoʻonohonoho i ka hoʻonohonoho lawelawe o kā mākou hālāwai. 

  • Luna HoʻomaluʻO ke luna hoʻomalu ke kuleana no ke alakaʻi ʻana i ka hālāwai. Ma waena o nā kuleana lawelawe a pau, ʻo ia wale nō ka mea e koi mau ʻia no ka loaʻa ʻana o kahi hālāwai hana. Heluhelu ke luna hoʻomalu i ka palapala o ka hālāwai a hoʻoponopono i ka ʻāpana kaʻana like o ka hālāwai. He hoʻonohonoho pono, mālie, aloha, a hilinaʻi hoʻi kahi luna hoʻomalu maikaʻi. Pono lākou e loaʻa i kahi ʻano noʻonoʻo a me ka naʻauao i nā pono o ka hui a me ka hiki ke hoʻokele diplomatika i nā hanana i manaʻo ʻole ʻia. Hoʻokipa maikaʻi ke luna hoʻomalu ikaika i nā poʻe hou a hoʻonui i ka mehana i kēlā me kēia lālā o ka hālāwai. No ka mea he kūlana koʻikoʻi kēia, pono i kahi luna hoʻomalu ke loaʻa i kahi ʻike me ke akahele a me kekahi ʻike i ka hana ʻana i nā ʻanuʻu. Pono hoʻi e mākaukau kahi luna hoʻomalu e komo inā ʻaʻole i mālama ʻia nā palena o ka hui; hiki ke loaʻa ka ʻike hou aku e pili ana i kēia ma ka ʻāpana 17.
  • Hoʻokipa ʻenehanaHiki i nā hālāwai pūnaewele ke koho i kahi hoa lawelawe loea e kōkua i ka hoʻokele ʻana i nā ʻano loea e pono ai e hoʻomaʻamaʻa i ka hālāwai, e like me ka kaʻana like ʻana i ka pale, kope/hoʻopili ʻana i loko o ke kamaʻilio, a i ʻole nā mana palekana Zoom.
  • Mea Hoʻokipa HouʻO ka mea hoʻokipa malihini ke kuleana no ka hōʻoia ʻana ua hoʻokipa nui ʻia nā malihini, a loaʻa pinepine lākou e kaʻana like i kā lākou ʻike pili me nā malihini. Hoʻomaʻamaʻa pinepine lākou i nā nīnau a me nā kaʻana like ʻana o nā malihini i ka wā ma hope o ka hālāwai.
  • Lunamakaʻāinana Lawelawe Pūʻulu (GSR): Hōʻike ka GSR i nā makemake o ka hālāwai ma nā Hālāwai Lawelawe Honua o kā mākou hui, a hōʻike pū lākou i nā hoʻomohala koʻikoʻi o ka hui i ka hui. Hiki ke loaʻa ka ʻike hou aku e pili ana i ke kuleana GSR ma kā mākou Alakaʻi i ke Kuleana GSR.
  • Mea hoʻokaʻaʻikeʻO ke kanaka hoʻopili no kahi hālāwai ke kuleana no ka hāʻawi ʻana i kahi leka uila a/a i ʻole helu kelepona e hoʻokomo ʻia ma nā kikoʻī o ka hālāwai i helu ʻia ma ka pūnaewele. Na lākou nō hoʻi ke kuleana no ka pane ʻana i nā leka a lākou e loaʻa ai.
  • Luna Hoʻomalu Hālāwai ʻOihanaHoʻoponopono kēia kuleana lawelawe i nā lunamanaʻo o ka hui, ma muli o nā Rula Kauoha a Robert. Hiki ke loaʻa ka ʻike hou aku e pili ana i kēia kaʻina hana ma kā mākou Alakaʻi no ka Paʻa ʻana i nā Lunamanaʻo Hui ma ITAA.
  • KakauoleloLawe ke kākau ʻōlelo i nā memo i ka wā o nā ʻaha kūkā o ka hui a mālama iā lākou i hiki ke hoʻohana ʻia i ka wā e hiki mai ana. ʻAʻole pono e kākau i nā mea āpau i ʻōlelo ʻia a kūkākūkā ʻia; ua lawa kahi moʻolelo maʻalahi o nā hoʻoholo i hana ʻia a me ka helu ʻana o nā balota.
  • Mea ʻimi ʻōlelo: Ke ʻimi nei kahi mea ʻimi haʻiʻōlelo i nā lālā me ka ho'ōla ikaika e kipa aku i ka hālāwai a kaʻana like i ko lākou ʻike, ikaika, a me ka manaʻolana me ka hui ma o kahi kaʻana like ʻana o ka mea haʻiʻōlelo.
  • Noho Palapala: He kuleana ko ka luna hoʻomalu palapala no ka hoʻolaha ʻana i ka ʻike e pili ana i nā kumuwaiwai i kākau ʻia a ITAA a me nā palapala ʻē aʻe he ʻumikūmālua-ʻanuʻu i ka hālāwai. Hiki i ka luna hoʻomalu palapala ke kōkua i ka hāʻawi ʻana i nā kope kino o nā palapala i nā lālā e makemake ana e loaʻa iā lākou (kahi hana i kālā ʻia e nā haʻawina a ka hui), a hiki nō hoʻi iā lākou ke kōkua i ke koho ʻana i nā heluhelu no ka hui e heluhelu ai.
  • Puʻukū kālāʻO ke kuleana o ka puʻukū kālā ke noi ʻana i nā haʻawina kālā, ka hōʻiliʻili ʻana a me ka mālama ʻana i nā haʻawina, ka uku ʻana i nā lilo o ka hui, ka mālama ʻana i kahi waihona mālama pono (ʻo ia hoʻi he 12 mau mahina o nā lilo hana), a me ka hāʻawi ʻana i nā kālā i koe i ka hui. No ka mea he kūlana koʻikoʻi kēia me ke kuleana kālā, ʻoi aku ka maikaʻi o ke koho ʻana i kahi lālā hilinaʻi a hilinaʻi hoʻi i noho ma ka papahana no kekahi manawa a he kūpaʻa kona ʻano. ʻAʻole loaʻa nā lilo i nā hālāwai a pau, a ma ia hihia, hiki i nā lālā ke hāʻawi pololei i ka hui honua.
  • Kanaka kī a me ke kopeʻO kēia kuleana lawelawe ke kuleana no ka hana ʻana i ke kī a me ke kofe no nā lālā ʻē aʻe i ka wā o kahi hālāwai pilikino. He kuleana lawelawe maʻamau kēia mai nā lā mua o Alcoholics Anonymous—ua hoʻopakele ia i nā ola he nui!
  • Hoʻonohonoho a hoʻomaʻemaʻeHiki ke koho ʻia nā lālā e hoʻonohonoho i kahi hālāwai pilikino (e hoʻonohonoho ana i nā papa ʻaina, nā noho, a pēlā aku) a e hoʻomaʻemaʻe i ka hopena o ka hālāwai.

ʻO nā kūlana lawelawe a mākou e koho ai no kā mākou hālāwai, he mea nui e hoʻomaʻamaʻa mākou ka hoʻololi ʻana o ka lawelawe. ʻO ke ʻano kēia, ke pau ka manawa o kahi kūlana lawelawe, e haʻalele ka lālā nāna i hana i ke kuleana lawelawe. ʻO ka lōʻihi o ka manawa ma waena o 3 a me 12 mau mahina. Hāʻawi ka hoʻololi o ka lawelawe i nā lālā ʻē aʻe i ka manawa kūpono e lawe i nā kuleana lawelawe, a pale ia i ka hui mai ka hilinaʻi nui ʻana i kekahi lālā hoʻokahi. I kekahi mau hihia, hiki iā mākou ke hana manawaleʻa no ka lua o ka manawa inā ʻaʻohe mea ʻē aʻe i loaʻa, akā ʻo ka manaʻo he hoʻololi mau a like o ka lawelawe ma waena o nā lālā like ʻole o ka hui.

12. Ke Kaulike ʻana i ka Lawelawe a me ka Mālama Ponoʻī

I ka hoʻomaka ʻana i kahi hālāwai hou, ʻaʻole mākou e haʻalele i kā mākou mau ʻano kākoʻo e kū nei. Ke hele mau nei mākou i nā hālāwai ITAA ʻē aʻe a me ke kāhea ʻana i nā mea e hoʻolaha aku ai. ʻO ka hōʻoia ʻana i ka ikaika o ko mākou noho mālie a me ka maluhia e hiki ai iā mākou ke kōkua i ka mea hoʻopilikia pūnaewele a me ka ʻenehana e ʻeha mau nei. ʻAʻole mākou wale nō ke kuleana no ka hoʻōla ʻana o ko mākou kūlanakauhale, ʻāina, nā mea ʻōlelo o kā mākou ʻōlelo, a i ʻole nā kānaka ma ko mākou wahi manawa.

13. Loaʻa

Hoʻokipa ʻo ITAA i nā mea hoʻohana pūnaewele āpau, me ka poʻe i ʻike ʻia he kīnā, a paipai i nā mea āpau me ke komo ʻana e pono e kamaʻilio pololei me nā alakaʻi hui. Paipai mākou i nā mea āpau e pono ai ka wehewehe ʻōlelo lima e hele i nā hālāwai (inā wehe a pani ʻia paha) me kā lākou unuhi ʻōlelo. Eia kekahi, hāʻawi pinepine nā hālāwai pūnaewele i nā hiʻohiʻona caption pani i hiki ke hoʻāla ʻia. Ke hoʻoikaika nei hoʻi mākou e hana i kā mākou mau hālāwai pilikino e hiki ai i ka noho huila ke komo i ka noho huila, a noʻonoʻo mākou i kēia i ke koho ʻana i kahi no kā mākou hālāwai.

Māhele 3: Palekana Hālāwai

14. Hoʻoulu i ka palekana ma nā hālāwai ITAA

Pono kēlā me kēia lālā o ITAA—nā lālā hou, nā lālā hoʻi mai, a me nā mea kahiko—e palekana, e hoʻonohonoho pono ʻia kā mākou mau hālāwai, a e kākoʻo ana hoʻi, kahi e hiki ai iā mākou ke kaʻana like me ka nāwaliwali a loaʻa ka ho'ōla ʻana ma ka launa pū ʻana me nā poʻe ʻē aʻe.

Hāʻawi nā ʻāpana ma lalo nei i nā manaʻo no kekahi lālā e ʻimi nei e hoʻoulu i ka palekana a me ke kūpaʻa i kā lākou mau hālāwai ITAA, inā he luna hoʻomalu a he mea komo paha i ka hālāwai. Eia kekahi, hiki i nā lālā ke ʻike he mea kōkua ka heluhelu ʻana i kā mākou kumuwaiwai pili ma Palekana ma ITAA.

Hoʻokumu mākou i kahi hālāwai palekana, hoʻonohonoho pono, a hoʻokipa hoʻi ma ke koho ʻana i nā kauā kūpono a hilinaʻi hoʻi e alakaʻi a kākoʻo iā ia. Hoʻokumu pū mākou i nā palena kūpono no kā mākou mau hālāwai a me nā kaʻina hana no ka pane ʻana i ka wā e hele ʻia ai kahi palena.

15. Ke koho ʻana i nā alakaʻi kūpono

ʻOiai hiki i ka hana lawelawe ke kōkua iā mākou e noho mālie, ʻaʻole kēia wale nō ka mea e noʻonoʻo ai i ke koho ʻana i kahi lālā no ke kūlana alakaʻi. Pono ka pono o ka hui e lilo i mea nui e hopohopo ai i ke koho ʻana i nā kauwā hilinaʻi i mea e hōʻoia ai i ka pono a me ka palekana o kā mākou hālāwai no ka poʻe a pau e hele mai ana. 

ʻOiai ʻaʻohe lālā o ITAA i loaʻa ka mana e hoʻomalu i nā poʻe ʻē aʻe, ke hoʻoikaika nei kā mākou Kuʻuna ʻElua he mau alakaʻi ko mākou, a he kūpono ke koho i nā lālā e noho luna i kūpaʻa i ke olakino a me ka hoʻomau ʻana o ka hālāwai. Hōʻike ka ʻike e pono i nā luna hoʻomalu ke loaʻa i kekahi ʻano o ke akahele, a, ʻo ka mea maikaʻi loa, ua paʻa lākou i nā kūlana lawelawe hui ʻē aʻe i ka wā ma mua a ua kamaʻāina i nā Kuʻuna ʻUmikūmālua. Eia kekahi, ke ʻimi nei mākou e koho i kahi luna hoʻomalu e hiki ke hoʻokō i nā ʻano a mākou e makemake ai no kā mākou hālāwai: kūlike, kūlike ʻole, aloha, a me ka noʻonoʻo maikaʻi. ʻO kahi noho hālāwai akahele, kūpono, a noʻonoʻo e kōkua i ka lawe ʻana i kahi leka o ka manaʻolana i ka poʻe hou a me nā lālā e hoʻi mai ana.

Pono nā luna hoʻomalu e ʻoluʻolu i ka mālama ʻana i nā palena i hoʻokumu ʻia e ka lunamanaʻo o ka hui. ʻO ke ʻano kēia, pono paha lākou e komo i loko o kahi hālāwai a hoʻopilikia i ke kaʻina hana maoli. Hiki i kēia ke manaʻo ʻē a ʻoluʻolu ʻole paha, a he mea maikaʻi ke ʻae he hiki i kēia ke lawe i ka manawa a me ka hoʻomaʻamaʻa.

Eia kekahi mau nīnau e hiki ke kōkua i ka hui e aʻo hou aʻe e pili ana i kēlā me kēia moho:

  • Hiki iā ʻoe ke haʻi iki mai iā mākou e pili ana iā ʻoe iho a me kou manawa ma ITAA a hiki i kēia manawa?
  • Pehea ke ʻano o kou pilina me ke kaumaha i kēia manawa?
  • He kākoʻo kāu?
  • Ke hana nei ʻoe i nā ʻanuʻu he ʻumikumamālua?
  • Ua paʻa anei ʻoe i kekahi mau kūlana lawelawe ʻē aʻe ma mua?
  • Ua kamaʻāina anei ʻoe i nā Kuʻuna ʻUmikūmālua?
  • Ke ʻoluʻolu nei ʻoe e komo me ke aloha i loko o kahi hālāwai inā e hele ana kekahi i kahi palena, no ka laʻana, inā e kamaʻilio ana kekahi?

Hiki paha iā mākou ke hoʻokumu i nā koi no ke kūlana luna hoʻomalu, e like me ka hele mau ʻana i nā hālāwai no kekahi manawa a i ʻole ka loaʻa ʻana o kekahi ʻano o ka noho mālie. He kūʻokoʻa kēlā me kēia hālāwai a hiki ke hoʻoholo i nā koi (inā he) e pono ai no ka hui.

Me ka nānā ʻole i nā koi a ka hui e hoʻonohonoho ai, ʻaʻohe manaʻo no ka noho e hemolele! I ka hoʻōla ʻana, hoʻokuʻu mākou i ka pono e hana i nā mea āpau i ka manawa mua, a hāʻawi mākou iā mākou iho i ke kūʻokoʻa e hana i nā hewa a aʻo mai iā lākou. Ua noho ka hapa nui o mākou ma ke alakaʻi ʻana i nā hālāwai ma mua o ko mākou manaʻo "mākaukau," a ua hoʻomohala mākou i nā mākau hou i ke kaʻina hana. Inā makemake mākou e noho ma ke alakaʻi ʻana i kahi hālāwai akā ke kānalua nei, hiki iā mākou ke hoʻomaka ma ke kōkua manawaleʻa ʻana e lilo i mea hoʻokipa ʻenehana a i ʻole he mea hoʻokipa hou. Hiki i kēia ke kōkua iā mākou e hoʻonui i ko mākou hilinaʻi a hoʻolilo iā mākou i alakaʻi ʻoi aku ka maikaʻi ke manaʻo mākou ua mākaukau e noho ma ke alakaʻi.     

16. Ke kau ʻana i nā palena

ʻO kahi ʻāpana o ka hōʻoia ʻana i ka palekana ma nā hālāwai ITAA ʻo ia ke kau ʻana i nā palena maopopo i hoʻolaha maopopo ʻia. Aia ma lalo kekahi mau palena laʻana i ʻike ʻia e nā hui he nui he mea kōkua, ʻoiai he kūʻokoʻa kēlā me kēia hui, a ua paipai ʻia mākou e kūkākūkā a hoʻoholo i nā palena e kākoʻo maikaʻi loa i kā mākou hālāwai a me nā Kuʻuna ʻUmikūmālua. 

  • Nā mea hana hoʻomālielie: Ke noi aku nei mākou i nā lālā e hoʻopau a hoʻomālielie paha i kā lākou kelepona i ka wā o ka hālāwai.
  • ʻAʻohe kamaʻilio ʻana: Ke noi aku nei mākou i nā lālā e pale i ke kamaʻilio kūʻē ʻana, ʻo ia hoʻi ka haʻi ʻana i nā lālā ʻē aʻe ma ka inoa, ke hōʻoki ʻana, ka hoʻohewa ʻana, ka hāʻawi ʻana i nā ʻōlelo aʻo, nā manaʻo hoʻihoʻi, a i ʻole ke kamaʻilio ʻana ma muli o ka manaʻo o kekahi lālā.
  • ʻAʻohe hana kūpono ʻole: ʻAʻole nā hālāwai he wahi e hālāwai ai me nā hoa pili. ʻO nā ʻōlelo a i ʻole nā ʻano o ke ʻano hoʻowalewale, moekolohe, a i ʻole ka huhū i kuhikuhi ʻia i nā lālā ʻē aʻe he mea kūpono ʻole, e like me nā hoʻokae e pili ana i ka moekolohe, ka ʻike kāne, ka lāhui, ka manaʻoʻiʻo, ka hoʻomana, ka moekolohe, ke ʻano o ke kino, ke kīnā a i ʻole ka neurodiversity.
  • ʻAʻohe kikoʻī o ka hana keaka: Ke paipai nei mākou i nā lālā e kaʻana like ākea e pili ana i kā lākou mau ʻano hoʻokaumaha, akā e ʻoluʻolu e kāohi i ka hāʻawi ʻana i nā wehewehe hohonu o nā ʻāpana kikoʻī o ka ʻike kikohoʻe.
  • Ka hūnā ʻana: Pono e mālama malu ʻia nā mea a pau i ʻōlelo ʻia ma ʻaneʻi ma ka hālāwai hui a me nā lālā a i ʻole lālā. ʻO wai kāu e ʻike ai ma ʻaneʻi, he aha ka mea i ʻōlelo ʻia ma ʻaneʻi, ke haʻalele ʻoe ma ʻaneʻi, e waiho ia ma ʻaneʻi.
  • ʻAʻohe manaʻo no nā pilikia o waho / pili ʻole: Ma ke ʻano he hui, ʻaʻohe o mākou manaʻo no nā pilikia o waho, a ʻaʻole mākou e pili ana i kekahi papahana politika, hoʻomana, a i ʻole nā makemake o waho. Hōʻalo mākou i nā kumuhana e hiki ai ke alakaʻi i ka paio a i ʻole ka hoʻopaʻapaʻa.
  • Hāmama ka lālā no nā mea hoʻohana IT āpau: ʻAʻohe o mākou koi lālā ma waho aʻe o ka makemake e ho'ōki i ka hoʻohana pono ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana.
  • E hōʻemi i nā mea hoʻowalewale wikiō: E ʻoluʻolu e hoʻopau i kāu kāmela inā ʻoe e neʻe ana, e ʻai ana, e puhipaka ana, e hoʻokele ana, a pēlā aku.
  • E hōʻemi i nā mea hoʻowalewale kamaʻilio: E ʻoluʻolu e hoʻomanaʻo i ka hoʻouna ʻana i nā leka ma ke kamaʻilio ʻana i nā lālā ʻē aʻe i ka wā o ka māhele kaʻana like ʻana o ka hālāwai, no ka mea hiki i kēia ke hoʻohuli i nā poʻe ʻē aʻe mai ka hiki ʻana ke hoʻolohe.
  • Nā palena ma hope o ka hālāwaiMa ke ʻano he hui, makemake paha mākou e kūkākūkā i nā palena o ka hālāwai e pili ana i ka hālāwai ma hope, a ʻo wai, inā he, ʻaʻole.

ʻO ke ala maikaʻi loa e hoʻomaopopo pono ai i kēia mau palena i nā lālā āpau, ʻo ia ke hoʻokomo ʻana iā lākou i loko o ka palapala hālāwai. Hiki iā mākou ke hoʻokomo i kahi laina i loko o kā mākou palapala e kono ana i kekahi lālā e koi i ka mea hoʻokipa e heluhelu hou i nā ʻōlelo palena.

17. Ke kākoʻo nei i nā palena

I kekahi manawa o ke ola o kahi hālāwai, aneane hiki ʻole ke pale ʻia ka hala ʻana o kekahi a ʻoi aku paha o nā palena o ka hui. Ma mua o ka manaʻolana ʻaʻole loa e hiki mai kēia, pono mākou e hoʻomākaukau iā mākou iho no ka ʻoiaʻiʻo e hiki mai ana ia. Ma kēlā ʻano, hiki iā mākou ke pane maikaʻi i ka manawa.

Aia kekahi mau kumu e hiki ai ke keʻa ʻia kahi palena. He mea hou paha kekahi lālā i ka ITAA a ʻaʻole ʻike e keʻa ana lākou i kahi palena. A i ʻole e ʻike paha kekahi lālā i ka palena ma ke ʻano he wahi hina hina a lākou e hoʻāʻo ai me ka manaʻo a me ka manaʻo ʻole paha. Hiki ke keʻa ʻia nā palena i kahi manawa hoʻonāukiuki o ka hoihoi a i ʻole ka hopohopo. I nā hihia kakaikahi loa, hiki i kekahi ke keʻa me ka manaʻo e hoʻopilikia i ka palekana o ka hui a hōʻeha i nā poʻe ʻē aʻe.

Ke hala ʻia kahi palena i ʻōlelo ʻia akā ʻaʻohe hana i hana ʻia, hoʻokumu kēia i nā manaʻo o ka ʻoluʻolu ʻole, ka paʻa ʻole, a me ka nele o ka palekana. Hōʻike ia he koho nā palena o ka hui ma mua o ka lunamanaʻo paʻa o ka hui. Eia kekahi, ʻo ka haʻi ʻole ʻana i nā palena e hoʻonele i ka mea e hele ana ma ka palena i ka ʻike e hoʻopilikia maikaʻi ʻole ana kā lākou hana a me nā hana i nā poʻe ʻē aʻe. ʻO ka mālama ʻana i nā palena a me ke komo ʻana i ke kamaʻilio ʻana, ʻoiai he mea ʻoluʻolu ʻole, ʻaʻole ia he mea maikaʻi wale nō no ka hui, akā ʻoi aku ka maikaʻi no ke kanaka nona ke ʻano e kamaʻilio ʻia nei. 

Ma ka ʻaoʻao ʻē aʻe, aia kekahi mau manawa i ka wā e maalea loa ai, hala ʻole, a ʻino ʻole paha ke keʻa ʻana o kahi palena ʻaʻole pono kekahi hana. No ka laʻana, hiki i kahi malihini ke keʻa me ka ʻike ʻole i kahi palena, e like me ke kuhikuhi ʻana i kahi pūnaewele kikoʻī a i ʻole ka haʻi ʻana i kahi lālā ʻē aʻe ma ka inoa. I kekahi mau hihia, ua maopopo ʻaʻohe mea i hana ʻia, a ʻaʻole pono mākou e hana i kekahi hana. A i ʻole, hiki iā mākou ke hoʻouna aku i ka lālā i kahi leka pilikino aloha e wehewehe i ke ʻano o ka palena.

No nā kūlana kahi e pono ai ke hoʻoponopono ʻia kahi palena i keʻa ʻia, aia kekahi mau ala e hiki ai iā mākou ke pane aku.

Noho e ʻōlelo anaʻO ke kuleana o ka luna hoʻomalu ke komo a kamaʻilio i ka wā i hala ai kahi palena. Eia kekahi laʻana, ma ke ʻano he luna hoʻomalu, ua mākaukau paha mākou e hana i nā ʻōlelo e like me kēia:

E Sarah, he hoʻomanaʻo aloha wale nō ʻaʻole mākou e komo i ka kamaʻilio kūʻē i ka wā o kā mākou hālāwai, a ʻo ia hoʻi ka hāʻawi ʻana i nā ʻōlelo aʻoaʻo i nā lālā ʻē aʻe. Akā, e hoʻomau mākou i ka nānā ʻana iā mākou iho i ka wā e kaʻana like ai mākou. Loaʻa nō hoʻi iaʻu e noho ma hope o ka hālāwai e wehewehe hou aku inā makemake ʻoe.

Aloha Carlos, ke komo nei au no ka mea ma kēia hālāwai, ʻaʻole mākou e hoʻopilikia i nā lālā ʻē aʻe e kaʻana like ana. E Peter, e ʻoluʻolu e hoʻomau. E Carlos, hiki iā ʻoe ke kaʻana like ma hope.

E Cynthia, makemake wau e hoʻomanaʻo iā ʻoe a me nā mea a pau ʻaʻole kūpono nā manaʻo a i ʻole nā hana hoʻokae i ka hālāwai.

E Siqi, ma ke ʻano he hoʻomanaʻo, ma kā mākou mau hālāwai ma hope o ke kūkā ʻana, ke noi aku nei mākou i nā lālā e ʻimi i ka ʻae ma mua o ka hāʻawi ʻana i nā manaʻo a i ʻole nā ʻōlelo aʻoaʻo e pane ana i ka mahele a haʻi.

E Bruno, mahalo no kāu kaʻana like. Ua haʻi aku au i kēia i ka wā o nā memo wehe, akā maʻamau mākou e pale aku i ka ʻōlelo ʻana i nā lālā ʻē aʻe ma ka inoa i kā mākou mau kaʻana like. Akā, e ʻōlelo paha mākou "Ua pili maoli wau i kahi kaʻana like mua e pili ana i ka pāpili kaiapili." Ua maikaʻi nā mea a pau, makemake wale wau e wehewehe pehea e hana ai. Hauʻoli mākou aia ʻoe ma ʻaneʻi!

Nā kūlana lawelawe e pili ana i ka palekanaInā ʻaʻole i manaʻo ka luna hoʻomalu he lawa kona ʻike e mālama i nā palena o ka hui ma o lākou iho, hiki i ka hui ke hoʻokumu i kahi kūlana lawelawe ʻē aʻe me ke kuleana kikoʻī o ke kōkua ʻana i ka palekana o ka hui a me ka hoʻoponopono ʻana i ka wā i hala ai kahi palena. He mea kōkua nui kēia no kahi luna hoʻomalu hou e manaʻo nei he palekana ʻole e pili ana i ke kuleana. 

ʻO nā lālā ʻē aʻe e ʻōlelo anaInā ʻaʻole e komo mai ka noho e mālama i kahi palena, kekahi lālā ua mana ʻia e mālama i ka lunamanaʻo o ka hui a hōʻoia hou i nā palena. He kuleana hui ka palekana o ka hui, a he kuleana ko kākou a pau. E like me kā kākou e manaʻo ai e hele ʻia nā palena, hiki iā kākou ke manaʻo ʻaʻole hiki i kahi noho ke mālama i kahi palena. Hiki ke hana ʻia kēia no ka mea ua hopohopo lākou, ʻike ʻole, a ʻaʻole paha lākou i ʻike. I kēia mau kūlana, pono kākou e kōkua i ke kākoʻo ʻana i ka lokahi o ka hui ma ke komo ʻana. Hiki iā kākou ke hana i kēia ma ka leka pololei ʻana i ka noho, ka leka ʻana i ka mea nāna i hele i ka palena, a i ʻole i kahi kūlana wikiwiki hiki iā kākou ke ʻōlelo leo nui.

Kūkākūkā ʻana o ka ʻike loiloi hui e pili ana i ka palekanaʻO kekahi mea hana e hiki ai iā mākou ke hoʻohana e hoʻoponopono i nā palena i keʻa ʻia, ʻo ia ka lawe ʻana i kahi lunamanaʻo hui. Ke kānalua mākou inā ua keʻa maoli ʻia kahi palena, a inā hopohopo mākou e pili ana i ka lawe ʻana i kahi kuleana mana i ka hoʻoponopono ʻana i nā ʻano hana, hiki iā mākou ke kāhea aku no kahi lunamanaʻo hui.

ʻO koʻu manaʻoʻiʻo ua loaʻa kekahi mau hihia o ke kamaʻilio ʻana i loko o kēia hālāwai, a ke ʻoluʻolu ʻole nei au i kēia. Makemake au e noi aku iā mākou e mālama i kahi lunamanaʻo hui pōkole ma hope o ka pau ʻana o ka hālāwai e kūkākūkā i kēia a nānā hou i ko mākou mau palena kamaʻilio.

Ua ʻike au i kēia mau lā aku nei i loko o kā mākou hālāwai, ua hoʻouna mai kekahi mau lālā i nā leka he nui ma ke kamaʻilio ʻana, a ua manaʻo ʻia kēia he mea hoʻopilikia. ʻAʻole maopopo iaʻu inā he pilikia kēia no kekahi, no laila makemake wau e hana i kahi lunamanaʻo hui e kūkākūkā i kēia a ʻike i ka manaʻo o nā poʻe ʻē aʻe.

Ke kaumaha nei au. E ʻoluʻolu e hoʻomaha i ka hālāwai a mālama i kahi manaʻo hui?

Ke kāhea ʻia kahi lunamanaʻo o ka hui, loaʻa i nā lālā āpau kahi manawa kūpono e kūkākūkā ai i nā pilikia ma ke ʻano kaiāulu. Ke mākaukau mākou e ʻōlelo, ʻike pinepine mākou ʻaʻole mākou hoʻokahi i ko mākou hopohopo. Hiki i ke kūkākūkā ke hoʻomālamalama hou i ke kūlana, a loaʻa paha iā mākou kahi ʻike ʻokoʻa a aʻo paha i kahi mea hou i ke kaʻina hana o ka kaʻana like ʻana me nā poʻe ʻē aʻe i ka hoʻōla ʻana. Ke paʻa mākou i kahi lunamanaʻo o ka hui e pili ana i kahi palena i mālama ʻole ʻia, ma mua o ka hoʻopaʻi pilikino ʻana i kekahi lālā, pono e kau mau ka manaʻo ma ka hoʻonohonoho ʻana a i ʻole ka hōʻoia hou ʻana i nā palena maʻamau e pili like i nā lālā āpau. 

No ka heluhelu hou aku e pili ana i ke ʻano o ka mālama ʻana i nā lunamanaʻo hui kūpono, e ʻoluʻolu e nānā He Alakaʻi no ka Paʻa ʻana i nā Lunamanaʻo Hui ma ITAA.

Ke kamaʻilio pololei ʻana i kekahi lālā ʻē aʻeMa waho aʻe o nā ʻano hana i luna, hiki iā mākou ke kamaʻilio pololei aku i kekahi lālā ma waho o ka hālāwai e hōʻike iā lākou pehea i hoʻopilikia ai kā lākou ʻano iā mākou. He mea kōkua nui kēia ke hana inā ʻike mākou i kahi lālā kikoʻī e hana ana i kahi ʻano hana palekana ʻole a ʻoluʻolu ʻole paha.

Ma mua o ka hoʻokaʻaʻike ʻana aku i kahi lālā, pono mākou e hōʻiliʻili i ko mākou mau manaʻo ma ke kākau ʻana. He aha ka mea i hoʻoluhi iā mākou? He aha nā kuʻuna a mākou e manaʻo nei ʻaʻole e hahai ʻia? He aha nā noi a mākou e makemake ai e hana? 

Ma hope iho, pōmaikaʻi mākou mai ke kūkākūkā ʻana i ko mākou kūlana me ka malū a me ka ʻike ʻole ʻia me kekahi kanaka ʻē aʻe i hoʻoneʻe ʻia mai ke kūlana, e kōkua iā mākou e hāʻawi i ka ʻike. Ma kēia hihia, pale mākou i ka ʻike ʻana i ka lālā ma o inoa. 

Ke hoʻomākaukau pono mākou, hiki iā mākou ke hoʻokaʻaʻike aku i ka lālā a kaʻana like i kahi mea e like me kēia:

Aloha Stacey, makemake wau e nānā no ka mea ua hopohopo wau no kekahi mea āu i ʻōlelo ai ma kahi hālāwai a mākou i hele pū ai. Makemake ʻoe e hoʻolohe iaʻu e kaʻana like e pili ana i kēia?

(Inā ʻaʻole makemake ka lālā e kūkākūkā, hiki iā mākou ke hoʻomaopopo iā lākou ua maopopo iā mākou, a koho paha mākou e hāpai i ia mea i loko o kahi lunamanaʻo hui. Inā makemake lākou e kūkākūkā, hiki iā mākou ke hoʻomau.)

I loko o kahi hālāwai, ua hāʻawi ʻoe i nā manaʻo no ka mahele o kekahi me ka ʻole o ka noi mua ʻana. Ua hopohopo wau no kēia, ʻoiai ke noi nei kā mākou hālāwai i nā lālā e noi i ka ʻae ma mua o ka hāʻawi ʻana i nā manaʻo no ka mahele o kekahi. I kekahi manawa ʻē aʻe, ua hāʻawi ʻoe i ka ʻōlelo aʻoaʻo lapaʻau i kahi malihini. Ua like kēia me he mea lā ua kūʻē i kā mākou Kuʻuna ʻEwalu, kahi e ʻōlelo nei ʻaʻole mākou he poʻe loea kūpono a ʻaʻole mākou e hāʻawi i nā ʻōlelo aʻoaʻo lapaʻau a ʻoihana paha ma waho o ka lawe ʻana i ka leka ITAA.

Makemake au e kaʻana like i kēia me ʻoe, akā inā makemake ʻoe, ua mākaukau nō hoʻi au e kūkākūkā iā ia ma ka hālāwai aʻe o kā mākou hui i hiki ai iā mākou ke hōʻea i nā palena maʻamau maopopo aʻe ma ke ʻano he hālāwai.

Ke wehe nei i kahi lālā hoʻopilikia: I ke kūlana e hoʻāʻo nei kekahi e hoʻopilikia a hoʻonāukiuki paha i nā poʻe ʻē aʻe, a i ʻole e hana ana lākou i nā ʻano kūpono ʻole, hiki iā mākou ke wehe iā lākou mai ka hālāwai. Ma kahi hālāwai pūnaewele, hiki ke hana ʻia kēia ma ke kau ʻana iā lākou i loko o ka lumi kali a i ʻole e wehe wale iā lākou. Ma kahi hālāwai pilikino, hiki ke noi mālie ʻia ka lālā e haʻalele i kahi. Hiki ke loaʻa ka ʻike hou aku ma kā mākou Alakaʻi i ka Palekana ma ITAA a me kā mākou Nā Alakaʻi Palekana no ka Hālāwai Pūnaewele. 

18. Ke hoʻopau nei i kahi hālāwai

Inā pilikia mau kā mākou hui i ke koho ʻana i nā lālā kūpono e alakaʻi i ka hālāwai, e noʻonoʻo paha mākou e hoʻopau i ka hālāwai a hoʻopau iā ia. ʻO kahi hālāwai me ke alakaʻi paʻa a maikaʻi ʻole hiki ke huikau a hoʻonāukiuki paha i ka mea hou, a hiki iā ia ke hoʻopilikia i kā mākou kumu nui. ʻAʻohe mea hilahila i ka pani ʻana i kahi hālāwai. Inā koho ko mākou lunamanaʻo hui e hoʻopau, pono e hoʻouna ʻia kahi leka i nā luna pūnaewele e noi ana iā lākou e wehe i ka hālāwai mai ka pūnaewele.

Māhele 4: Papa Inoa Hui a me nā Kuʻuna ʻUmikūmālua

19. Papa inoa hui

Ma waho aʻe o ka mālama ʻana i nā lunamanaʻo hui e kūkākūkā i nā pilikia kikoʻī, hiki iā mākou ke mālama i nā waihona hui i kēlā me kēia 6-12 mahina e nānā i ka maikaʻi o kā mākou hoʻokō ʻana i kā mākou kumu nui. Hiki i kahi waihona hui ke lawe i nā ʻano he nui. ʻO kekahi ʻano, ʻo ia ka mālama ʻana i kahi hālāwai kahi e kōkua ai kahi mea hoʻokele (ʻoi aku ka maikaʻi o kekahi mai waho o ka hālāwai ʻaʻole ia he mea komo mau) i ke alakaʻi ʻana i kahi kūkākūkā palekana a hoʻokomo i ka pane ʻana i nā nīnau like ʻole e pili ana i ka hana a ka hui a me kona pili ʻana i nā Kuʻuna ʻUmikūmālua, me 5-10 mau minuke i hoʻokaʻawale ʻia e kūkākūkā i kēlā me kēia nīnau. Ma hope o ka manawa kūkākūkā, hiki ke mālama ʻia kahi lunamanaʻo hui e kūkākūkā a hoʻoholo i nā hana a ka hui e makemake ai e hana. Hiki i nā hui ke hoʻolālā i nā kumuhana no ka waihona hui e kūpono loa iā lākou. ʻO kekahi mau nīnau laʻana e kūkākūkā ʻia penei:

  1. He aha ke kumu nui o kā mākou hui? 
  2. He aha hou aʻe ka mea hiki i kā mākou hui ke hana e hāpai i ka leka? 
  3. Ke koho pono nei anei kākou i nā lālā i kā kākou mau kūlana lawelawe? 
  4. Ke mālama nei mākou i nā palena olakino i kā mākou mau hālāwai?
  5. Ke kau nei anei kā kākou hālāwai i nā kumumanaʻo ma mua o nā kānaka pilikino? 
  6. Ke hoʻowalewale nei kā mākou hui i nā mea ʻona mai nā ʻano like ʻole? Ke ʻike nei mākou i kahi ʻāpana maikaʻi o ko mākou kaiāulu, me ka poʻe me nā pono komo? 
  7. Ke noho pū nei nā lālā hou me mākou, a i ʻole ke kiʻekiʻe nei ka poʻe i hele mai? Inā pēlā, no ke aha? He aha kā mākou e hana ai ma ke ʻano he hui e mālama ai i nā lālā? 
  8. Ke akahele nei mākou e mālama i ka inoa ʻole o nā lālā o kā mākou hui a me nā ITAA ʻē aʻe ma waho o nā lumi hālāwai? Ke waiho nei mākou i nā mea a lākou e kaʻana like ai ma nā hālāwai? 
  9. Ua hāʻawi ʻia anei nā lālā a pau i ka manawa kūpono e ʻōlelo ai ma nā hālāwai a e komo i nā hana hui ʻē aʻe? Ua noa anei nā lālā a pau e kaʻana like me ka makaʻu ʻole i ka hoʻohewa ʻia a i ʻole ka hoʻokuke ʻia ʻana? 
  10. Ke hana nei kā mākou hui i kekahi mea e hōʻike hewa ana i ka lunamanaʻo o ka hui?
  11. Ke kāpae nei a hoʻohilahila paha kā mākou hui i kekahi me ka pilikia pūnaewele a me ka ʻenehana mai ke komo ʻana i ka hui?
  12. Ke hana nei kā mākou hui i kekahi mea i kūlike ʻole me nā loina ITAA a i ʻole e hoʻopilikia ana i nā hui ʻē aʻe a i ʻole ITAA holoʻokoʻa?
  13. Ke pili nei a hoʻopaʻa paha kekahi mea a mākou e hana ai i kā mākou hui, ma ke ʻano maoli a ma ke ʻano manaʻo paha, i kekahi hale pili a ʻoihana o waho paha?
  14. Aia kekahi kanaka hoʻomalu a i ʻole kahi hui kūʻokoʻa e kuhikuhi ana i nā hoʻoholo?
  15. Ke hana nei kā mākou hui i kekahi mea e hōʻike ākea ana i kahi manaʻo a i ʻole e ʻae i nā ʻaoʻao ma kekahi mau pilikia a hoʻopaʻapaʻa paha ma waho o ITAA?
  16. Ke paipai nei a kākoʻo nei mākou i ka lokahi i loko o kā mākou hui?
  17. Ke kāohi nei anei kākou i ke kamaʻilio ʻana e pili ana i nā lālā ma hope o ko lākou kua? Ke hele aku nei anei kākou inā hoʻomaka kekahi e kamaʻilio lapuwale? 
  18. Ke hilinaʻi nei anei mākou i ke kaʻina hana o ka hui, me ka lunamanaʻo o ka hui, ka kaʻana like ʻana, nā hoʻoholo, ke koho balota ʻana, nā koho balota, a pēlā aku?
  19. Ke hoʻomanawanui nei anei kākou i ka ʻike ʻole o ka mea hou i ke kaʻana like ʻana? 
  20. Ua ʻike anei kākou i ke koʻikoʻi o ka hoʻololi ʻana o ka lawelawe? Hiki anei iā kākou ke hoʻopau i kā kākou mau ʻōlelo lawelawe a hoʻololi me ka nani? 
  21. Ma ka pae hui, ke kāohi nei anei mākou i ka hōʻike ʻana i ko mākou mau manaʻo no nā pilikia o waho? 
  22. Ke mahalo nei mākou i ka inoa ʻole o kahi mea ʻona e kaʻana like me mākou me ka hilinaʻi?
  23. Ua mākaukau anei mākou e wehewehe i kahi malihini i nā palena o ke kōkua hiki i ka ITAA ke hāʻawi?
  24. Ke kōkua nei anei mākou i kā mākou hui ma nā ʻano āpau e hiki ai ke hoʻokō i kāna kumu nui?

20. Nā Kuʻuna ʻUmikūmālua

ʻOiai ʻo nā ʻanuʻu he ʻumikumamālua e kōkua iā mākou e loaʻa ka noho mālie a me ke kūʻokoʻa pilikino, kōkua nā Kuʻuna he ʻumikumamālua e hōʻoia i ka hana pono a me ke kūlike o kā mākou mau hui. ʻO nā Kuʻuna ke kumu o kā mākou mau hālāwai, a ʻo ka hoʻomaopopo ʻana iā lākou hiki ke hāʻawi iā mākou i ka mālamalama nui aʻe i ko mākou lawelawe ʻana ma ka pae hui. Hiki iā lākou ke paʻa i nā haʻawina ikaika no ko mākou ho'ōla ponoʻī a pehea mākou e pili ai me nā poʻe ʻē aʻe, ma loko a ma waho o ka hui.

Kuʻuna 1: Pono ko kākou pono like e hele mua ma mua; aia ka hoʻōla pilikino ma ka lokahi o ITAA.
ʻO ke ʻano o ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i ke Kuʻuna Mua, ʻo ia hoʻi, ma kā mākou mau hana a pau, ke kau nei mākou i ka pono o ka hui ma mua. Aia ko mākou hoʻōla ʻana ma muli o ko mākou hiki ke komo i ka papahana ITAA, a pono mākou i kā mākou hui a me ko mākou hui ākea e hoʻokau i ka lokahi inā makemake mākou e loaʻa ke kūʻokoʻa. Hōʻalo mākou i nā kumuhana e alakaʻi pono ʻole ai i ka paio a i ʻole ka hoʻopaʻapaʻa, a ʻaʻole mākou e kau i ka manaʻo ma luna o ka mea e hoʻokaʻawale iā mākou akā ma luna o nā mea like a mākou: ʻaʻohe o mākou mana āpau ma luna o ka hoʻohana ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana a ua loaʻa iā mākou kahi hopena maʻamau ma ka papahana ITAA. I ka wā o nā kūʻēʻē, hiki iā mākou ke haʻi maopopo i ko mākou manaʻo a laila e ʻae piha i nā hoʻoholo a ka hui, me nā mea a mākou e kūʻē paha. Lawe mai mākou i ka ʻuhane o ka hoʻomaopopo ʻana, ke aloha, a me ka maluhia i kā mākou mau pilina a pau me nā lālā ʻē aʻe.
“ʻO ka mea maikaʻi loa no ka hui, ʻo ia ka mea maikaʻi loa iaʻu.”

Kuʻuna 2: No kā mākou kumu hui hoʻokahi wale nō mana hope loa—he Mana Kiʻekiʻe aloha e like me ka mea i hōʻike ʻia ma o ko mākou lunamanaʻo hui. He mau kauwā hilinaʻi wale nō ko mākou mau alakaʻi; ʻaʻole lākou e hoʻomalu.
ʻŌlelo aʻo ka Kuʻuna ʻElua ʻaʻole e hoʻonoho ʻia kekahi lālā ma ke kūlana hoʻomalu ma luna o kekahi. Akā, ʻo nā hoʻoholo alakaʻi āpau e pili ana i ka lunamanaʻo o ka hui—he kūkākūkā hui a me ka balota o ka hapa nui o nā lālā. Lawe mākou i nā pilikia hopohopo a me ka maopopo ʻole i ka hui a me kahi Mana Kiʻekiʻe, ma mua o ka hoʻāʻo ʻana e hoʻoponopono iā lākou āpau ma o mākou iho. Ke hāʻawi mākou i ka mana a hāʻawi i ka pono o ka hui i ka mālama ʻana o kahi Mana i ʻoi aku ma mua o mākou iho, ua kahaha pinepine mākou i nā hopena kūpono a me ke akamai e puka mai ana. Ma ke ʻano he alakaʻi, hoʻomanaʻo mau mākou ʻo mākou nō nā kauwā—ʻaʻole mākou ke kāpena o ka moku, akā, ʻo ka hoeuli a me nā peʻa.
“"Alakaʻi ka lunamanaʻo hui, e noho ko mākou mau alakaʻi."”

Kuʻuna 3: ʻO ke koi wale nō no ka lālā ITAA ʻo ia ka makemake e ho'ōki i ka hoʻohana ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana me ka hoʻokau ʻole ʻia.
Mālama ke Kuʻuna ʻEkolu i ke kuleana palena ʻole o kekahi me ka makemake e hoʻōki i ka hoʻohana ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana me ka hoʻopaʻa ʻia e komo i kā mākou mau hālāwai a alualu i ko lākou hoʻōla ʻana. ʻAʻole mākou e hoʻokae ma ke kumu o ke kāne, ka makahiki, ka ʻike kāne, ka lāhui, ka manaʻoʻiʻo, ka hoʻomana, ka moekolohe, ke ʻano o ke kino, ke kīnā, ka neurodiversity, ke kūlana kālā, ka noho mālie, a i ʻole kekahi ʻano ʻē aʻe. ʻAʻohe o mākou uku, uku, a i ʻole nā palapala hoʻopaʻa inoa. ʻO ke kanaka wale nō e hiki ke hoʻoholo inā he makemake ko lākou e hoʻōki i ka hoʻohana ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana me ka hoʻopaʻa ʻia ʻo ia ka mea ʻona ponoʻī. No laila, ʻo nā mea āpau i kā mākou papahana he manaʻo wale nō. Hoʻomaopopo pū ke Kuʻuna ʻEkolu e hiki i nā mea ʻona ʻelua a ʻoi aku paha i hōʻuluʻulu ʻia no ka noho mālie ke kapa iā lākou iho he hui ITAA, inā ma ke ʻano he hui lākou e hahai i kēia mau kuʻuna. I ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i ke Kuʻuna ʻEkolu, hoʻokipa pū mākou i kekahi e nīnau nei inā he pilikia paha kā lākou, ʻoiai inā ʻaʻole lākou e ʻike me ka lepili o "mea ʻona". Mahalo mākou i ka ʻokoʻa a me ke kūʻokoʻa a ke Kuʻuna ʻEkolu e paipai nei.
“"He lālā ʻoe inā ʻōlelo ʻoe pēlā."”

Kuʻuna 4: Pono kēlā me kēia hui e kūʻokoʻa koe wale nō nā mea e pili ana i nā hui ʻē aʻe a i ʻole ka ITAA holoʻokoʻa.
ʻOiai ʻo kā mākou Kuʻuna ʻEkolu e ʻae ana i kahi ākea o ke kūʻokoʻa ma ka pae pilikino, hoʻonui ka Kuʻuna ʻEhā i kēia kūʻokoʻa i ka pae hui. I loko o nā palena o ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i kēia mau Kuʻuna, hiki i kēlā me kēia hui ke hoʻoholo kūʻokoʻa i ko lākou ʻano ponoʻī, ka hoʻonohonoho lawelawe, ke kumuhana, a me ka moʻomeheu. Hoʻoikaika kēia ʻano like ʻole i ko mākou pilina ma ke ʻano holoʻokoʻa, a hiki iā mākou ke "hana i ka pilina a mākou e makemake ai". Inā e noʻonoʻo ana kā mākou hui i kahi hoʻoholo e loaʻa ai ka hopena i nā hui ʻē aʻe a i ʻole ITAA ma ke ʻano holoʻokoʻa, kūkākūkā mākou me lākou me ke kūpono e hōʻoia i ka hoʻonohonoho ʻia ʻana a ʻaʻole e hoʻopilikia maikaʻi ʻole i ka hoʻōla ʻana o nā lālā ʻē aʻe. ʻOiai nā hoʻoholo i lawe ʻia i loko o ka hālāwai, e like me ke koho ʻana e hoʻowahāwahā i kēia mau Kuʻuna, ka hoʻololi ʻana i nā ʻanuʻu, ka hoʻolaha ʻana i nā hui o waho, a i ʻole ka hoʻopiʻi kālā, hiki nō ke hoʻopilikia maikaʻi ʻole i nā hui ʻē aʻe a me ka pilina ma o ka huikau ʻana i nā poʻe hou e pili ana i ka mea hiki iā lākou ke manaʻo e loaʻa ma kahi hālāwai ITAA.
“"Hiki i kēlā me kēia hālāwai ke hana e like me kona makemake, inā ʻaʻole e lilo ke kūʻokoʻa o kekahi hui i mea e pilikia ai kekahi hui ʻē aʻe."”

Kuʻuna 5: Hoʻokahi wale nō kumu nui o kēlā me kēia hui—e lawe i kāna leka i ka mea hoʻohana pūnaewele a me ka ʻenehana e hoʻomanawanui nei.
Hāʻawi kēia Kuʻuna iā mākou i kahi manaʻo maopopo e pili ana i nā hui ITAA āpau. Ma kēia ʻano, hoʻokele ka Kuʻuna ʻElima iā mākou mai ka hakakā ma ka hāʻawi ʻana iā mākou i kahi ana maʻalahi e hiki ai iā mākou ke loiloi i nā hoʻoholo hui āpau: e hoʻonui anei ia i ko mākou hiki ke kōkua i nā mea ʻē aʻe i hoʻohana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana? I ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i kēia Kuʻuna, pale kā mākou mau hui i ka hoʻolaʻa ʻana i kā lākou mau kumuwaiwai lawelawe i nā kumu kūpono ʻē aʻe he nui e kū nei ma ka honua. Akā, hoʻoikaika mākou i ka lokahi o kā mākou hui ma ka mālama ʻana i hoʻokahi kiko o ka manaʻo: ke kōkua ʻana i ka poʻe a pau e hakakā nei me ka hoʻohana ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana.
“"ʻAʻohe mea nui aʻe ma mua o ka hāʻawi ʻana i ka manaʻolana a me ka wehe ʻana i ka puka."”

Kuʻuna 6: ʻAʻole pono i kahi hui ITAA ke kākoʻo, hoʻopukapuka kālā, a hāʻawi paha i ka inoa ITAA i kekahi hale pili a i ʻole ʻoihana o waho, i ʻole e hoʻohuli ʻia mākou e nā pilikia o ke kālā, ka waiwai, a me ka hanohano mai kā mākou kumu nui.
ʻO ke Kuʻuna ʻEono, e like me ka ʻElima, kōkua iā mākou e noho kālele a pale i ka hoʻopaʻapaʻa. ʻAʻole mākou e kākoʻo i kekahi hui o waho, kumu politika, neʻe hoʻomana, a i ʻole papahana ʻo Twelve Step, a ʻaʻole hoʻi mākou e pili a hoʻopili paha i ko mākou pilina me kekahi hui lapaʻau a therapeutic paha a i ʻole kahi hale hana. Ke aʻo mai kēia kuʻuna iā mākou ʻaʻole e "hāʻawi i ka inoa ITAA," ʻo ia hoʻi, ʻaʻole mākou e hāʻawi i nā hui o waho i ke kuleana e kapa iā lākou iho he "ITAA i ʻāpono ʻia." ʻOiai hiki i kahi hui ITAA ke hana pū me kekahi, ʻaʻole pono e hele a hiki i kēlā hana like ʻana ma ke ʻano he pilina a i ʻole ke kākoʻo ʻana, maoli a i ʻole i manaʻo ʻia.
“"He huikau nā Mashups"”

Kuʻuna 7: Pono kēlā me kēia hui ITAA e kākoʻo piha iā lākou iho, e hōʻole ana i nā haʻawina o waho.
ʻO ke Kuʻuna ʻEhiku ke ʻano o ka uhi ʻana i nā kumukūʻai o kā mākou hui ma o kā mākou mau hāʻawi ponoʻī—ʻaʻole mākou e ʻae i nā hāʻawi mai nā lālā ʻole. Kōkua kēia i ka pale ʻana i ka lilo ʻana i mea paʻa i nā mea hāʻawi mai waho i hiki ai iā mākou ke mālama i ke kūʻokoʻa o kā mākou hālāwai. ʻO ke kākoʻo ponoʻī ʻaʻole wale nō i kā mākou mau kuleana kālā, akā i kā mākou hana lawelawe pū kekahi, a lawe mākou i ke kuleana no ka hōʻoia ʻana e holo pono ana kā mākou mau hālāwai. I ka nui loa, ʻimi mākou ʻaʻole e hilinaʻi nui i kekahi lālā hoʻokahi e hāpai i ke kaumaha o nā kuleana kālā a lawelawe paha o ka hui. Akā, pono e puʻunaue ʻia kēia mau kuleana i waena o nā lālā o ka hui—ʻoiai ʻaʻole mākou e koi i nā uku a i ʻole nā uku no ke komo ʻana. Eia kekahi, ʻaʻole pono kā mākou waihona kālā e mālama i nā kālā ma mua o kahi mālama akahele, a hiki i ka ʻumikūmālua mahina o nā kumukūʻai hana. Hiki ke hāʻawi ʻia kekahi mea ma waho o kēia i ka hui a i ʻole e hoʻohana ʻia i kekahi mea ʻē aʻe i ke kōkua ʻana i ka poʻe ʻona pūnaewele a me ka ʻenehana. Kōkua ke Kuʻuna ʻEhiku iā mākou e hoʻomaʻamaʻa i ke kuleana a me ke kuleana, a ma ke kaʻina hana e hoʻomohala mākou i kahi ʻano nui o ka ʻoihana i ko mākou ola.
“"ʻO ke kuleana e hiki ai ke ho'ōla hou."”

Kuʻuna 8: Pono ka ITAA e noho mau loa ʻaʻole ʻoihana, akā e hoʻolimalima paha kā mākou mau kikowaena lawelawe i nā limahana kūikawā.
Ke aʻo mai nei ke Kuʻuna ʻEwalu iā mākou e pale i ka ʻoihana: i ka wā e kaʻana like ai i ko mākou ʻike me nā lālā ʻē aʻe o ITAA, hana mākou pēlā ma ke ʻano he mau hoa ʻona—ʻaʻole loa ma ke ʻano he poʻe loea. Pili kēia i ka poʻe o mākou he mau kauka maoli, nā mea hoʻōla, a i ʻole nā kākāʻōlelo hoʻonaʻauao i ko mākou ola ʻoihana. I ka hoʻōla ʻana, waiho mākou i ko mākou mau pāpale ʻoihana ma ka puka a komo i ka hālāwai ma ke ʻano he like ma waena o nā mea like. ʻO ka mea nui, ʻaʻole mākou e uku no ka hana ʻanuʻu ʻumikūmālua, ʻo ia hoʻi, ʻaʻole mākou e koi a noi paha i kahi uku no ke kōkua ʻana i kekahi mea ʻona i ko lākou hoʻōla ʻana. ʻOiai mākou e mālama nei i kā mākou hana ʻanuʻu ʻumikūmālua ʻaʻole ʻoihana a hana i ka nui o kā mākou hana lawelawe ʻē aʻe e like me ka hiki ma ke kumu manawaleʻa, ma kahi pae he kūpono a kūpono hoʻi ke hoʻolimalima i nā limahana e kākoʻo i kā mākou mau pono lawelawe hoʻomalu. No ka laʻana, hiki iā mākou ke hoʻolimalima i kahi luna kamaʻilio e kōkua i ka pane ʻana i nā leka uila e hiki mai ana a i ʻole he loio e aʻo i nā nīnau kānāwai. I kēia mau kūlana, uku mākou i nā uku kūpono a kūpono i kekahi limahana. ʻO ka mea maʻamau, ʻo ka hoʻolimalima ʻana i nā limahana he mea pono wale nō ia ma ka pae intergroup a i ʻole ka fellowship-wide, akā ʻo ka hopena, ʻo ka hoʻoholo ʻana inā e hoʻolimalima i kekahi he mea ia o ka lunamanaʻo o ka hui.
“"Hāʻawi manawaleʻa mākou i nā mea a mākou i loaʻa manawaleʻa ai."”

Kuʻuna 9: ʻAʻole pono e hoʻonohonoho ʻia ka ITAA ma ia ʻano, akā hiki iā mākou ke hoʻokumu i nā papa lawelawe a i ʻole nā komite e kuleana pololei ana i ka poʻe a lākou e lawelawe ai.
ʻO ke Kuʻuna ʻEiwa ke ʻano, ʻaʻole pono e hoʻonohonoho ʻia kā mākou hui a me kā mākou mau hui ma ke kumu o ka hierarchy. ʻAʻohe lālā, hui, a kino lawelawe paha o ITAA e kū i kahi kūlana hoʻomalu ma luna o kekahi lālā a hui paha. I ka nui loa, hiki iā mākou ke hoʻopuka i nā noi a i ʻole nā manaʻo i nā hui inā manaʻo mākou e hana ana lākou i nā hana e hoʻopilikia maikaʻi ʻole i nā hui ʻē aʻe a i ʻole ka hui holoʻokoʻa. ʻAʻohe o mākou ala e hoʻokō ai i kēia mau manaʻo. Ke hana mākou i kahi kino lawelawe, ʻaʻole ia e kū ma luna o nā hui ma ke ʻano he mana—akā, he kuleana ia i ka poʻe āna e lawelawe ai. Eia kekahi, i ka hahai ʻana i ke Kuʻuna ʻEiwa, hoʻomaʻamaʻa mākou i ke kumumanaʻo o hoʻohuli i kā mākou mau kuleana lawelawe—ʻaʻole mākou e noho ma nā kūlana lawelawe like i kēlā me kēia makahiki, a ke pale nei mākou i ka hoʻokau ʻana i ka mana nui i loko o kekahi kanaka hoʻokahi. He mea nui e hoʻomaopopo ua noi mai kēia Kuʻuna iā mākou e pale aku hierarchical hui—ʻaʻole mai kekahi ʻano hui. He mea kūpono a paipai ʻia hoʻi ke hoʻonohonoho pono ʻia ke ʻano o ka hana ʻana o kā mākou mau hālāwai a me ka launa pū ʻana.
“"He kaiāulu o nā mea like."”

Kuʻuna 10: ʻAʻohe manaʻo o ITAA i nā pilikia o waho, no laila, ʻaʻole pono e hoʻokomo ʻia ka inoa ITAA i loko o ka hoʻopaʻapaʻa lehulehu.
I ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i ke Kuʻuna ʻUmi, ʻaʻole mākou e lawe i nā kūlana ma nā pilikia ma waho o ka papahana ITAA. ʻAʻole mākou e kākoʻo a hoʻohewa paha i kekahi ʻenehana kikoʻī, papahana politika, neʻe hoʻomana, a i ʻole nā makemake o waho. Ma ke ʻano he hui a ma ka pae hui, hōʻole pū mākou i ka hoʻolaha ʻana i nā mea kākau, nā puke, nā lāʻau lapaʻau, a i ʻole nā lāʻau lapaʻau no ka hoʻopili ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana ma waho o ka papahana ITAA. E like me nā Kuʻuna ʻElima a me ʻEono, mālama ka Kuʻuna ʻUmi i kā mākou mau hālāwai i kālele ʻia, kūlike ʻole, a hoʻokahi. Pono mākou i kā mākou mau hālāwai e lilo i mau wahi palekana me ka ʻole o ka haunaele a me ka hoʻopaʻapaʻa ma ka honua waho i hiki ai iā mākou āpau ke hōʻike me ka ʻoiaʻiʻo a me ka nāwaliwali.
“"Ke hoʻomau nei mākou i ka nānā ʻana i ka ho'ōla hou ʻana."”

Kuʻuna 11: Hoʻokumu ʻia kā mākou kulekele pilina lehulehu ma ka hoihoi ma mua o ka hoʻolaha ʻana; pono mākou e mālama mau i ka inoa ʻole pilikino ma ka pae o ka pāpāho, lekiō, kiʻiʻoniʻoni, kīwī, a me nā pāpaho kamaʻilio lehulehu ʻē aʻe.
I ka hoʻomaʻamaʻa ʻana i kā mākou Kuʻuna ʻUmikūmākahi, ke kālele nei mākou i ka hāʻawi ʻana i ka ʻike i nā mea hoʻopilikia pūnaewele i ʻike ʻole paha i kā mākou launa pū ʻana—ʻaʻole mākou e hoʻāʻo e kūʻai aku i ka papahana i ka poʻe hoihoi ʻole a lanakila paha i nā mea hoʻohuli—a mālama mākou i ka inoa ʻole pilikino. ʻO ke ʻano kēia, ʻaʻole mākou e kaʻana like i ko mākou mau inoa hope a i ʻole kā mākou mau kiʻi me ka lehulehu. ʻŌlelo mākou mai ka ʻike pilikino, a ʻaʻohe o mākou e ʻōlelo no ITAA ma ke ʻano holoʻokoʻa. Inā hiki mai kahi mea kākau moʻolelo a mea noiʻi paha i kā mākou hui no kahi ninaninau, noʻonoʻo mākou inā hāʻawi ʻia mākou i ka manawa kūpono e hoʻomākaukau ai, inā ua māʻona mākou ua hōʻoia ʻia ko mākou inoa ʻole, inā e kōkua ko mākou alo iā ITAA e hiki aku i nā mea hoʻopilikia pūnaewele a me ka ʻenehana, a inā kūpono ke kūkākūkā mua no ITAA a ʻaʻole pili i ka hewa, ka politika, ka hoʻopaʻapaʻa, a i ʻole kekahi mea hoʻonāukiuki ʻē aʻe. Hoʻomaopopo pū mākou e hele mai ana ka noi ninaninau mai kahi ʻoihana kaulana a me ka mea nīnauele nāna e lawe i kā mākou leka me ka ʻoiaʻiʻo a me ka manaʻo maikaʻi, a nāna e mālama i ka inoa ʻole a me ka palekana o ka mea nīnauele—loaʻa iā mākou ka pōmaikaʻi nui mai ka hiki ʻana aku i ke komite Pilina Lehulehu o ITAA no ke kākoʻo a me ke alakaʻi ʻana i kēia kaʻina hana. ʻOiai ʻaʻole kūʻē ka hoʻolaha ʻana a me ke kau ʻana i nā pepa hoʻolaha me ka ʻike e pili ana i ka ITAA i ke Kuʻuna ʻUmikūmākahi, ke pale aku nei mākou i ka hoʻonāukiuki ʻana, nā kākoʻo kaulana, ma mua a ma hope, ka hoʻolaha ʻana i ka ʻōlelo aʻo, a i ʻole ka uhaki ʻana i ka inoa ʻole o ka lehulehu. Ma kēia ʻano, ke hoʻomaʻamaʻa nei mākou i ke kumumanaʻo o ka hoihoi ma mua o ka hoʻolaha ʻana.
“"ʻIke, ʻaʻole ka hoʻoponopono hou ʻana."”

Kuʻuna 12: ʻO ka inoa ʻole ke kahua ʻuhane o kēia mau kuʻuna a pau, e hoʻomanaʻo mau ana iā mākou e kau i nā kumumanaʻo ma mua o nā pilikino.
Kōkua ka inoa ʻole i nā poʻe hou e palekana i ka wā e komo ai i kā mākou mau hālāwai. ʻO ke ʻano o ka inoa ʻole, ʻaʻole mākou e hōʻike i ka ʻike o nā lālā ʻē aʻe i nā poʻe ma waho o kā mākou hui, a mālama mākou i ka mea huna i nā mea a lākou i kaʻana like ai i loko o kahi hālāwai a i ʻole ke kamaʻilio ʻana. Ma kahi pae hohonu, kōkua ka Twelfth Tradition iā mākou e kau i ka haʻahaʻa ma waenakonu o kā mākou hana lawelawe āpau. Hōʻoia ia ma ke ʻano he alakaʻi e noho mau mākou ma ke ʻano he kūlana ʻuhane me ka poʻe a mākou e lawelawe ai a hiki iā mākou ke hoʻomaʻamaʻa i ka hāʻawi ʻuhane ʻana i kā mākou pili ʻana i ka ego, ke kūlana, a me ka ʻike ʻia. I ka hoʻōla ʻana, ʻo ka haʻawina a mākou e aʻo ai, ua aloha ʻia mākou me ke kūlana ʻole - ʻaʻohe mea i pono ai ka hoʻokō a i ʻole ke kūlana. Kōkua pū ke kumumanaʻo o ka inoa ʻole iā mākou e hoʻokuʻu i kā mākou hoʻoholo ʻana i nā poʻe ʻē aʻe, e hōʻoia mau ana e kau i nā loina ma mua o nā pilikino. Ma ITAA hoʻoikaika mākou e loiloi i nā hoʻoholo hui ma ka ikaika o ka manaʻo, ʻaʻole ke kūlana a i ʻole ke kaulana o ka mea nāna i hāpai.
“"ʻAʻohe kanaka ma ʻaneʻi."”

I ka hoʻomaka ʻana a me ke alakaʻi ʻana i nā hālāwai, lawe pū mākou i nā Kuʻuna me mākou ma ke ʻano he kahua e hoʻopaʻa ai iā mākou i ke kūpaʻa, ka lokahi, a me ke kūpono. Ke hoʻomaka mākou e hoʻokō iā lākou, ʻike mākou i ka hohonu o ka naʻauao i kākoʻo i ko lākou ulu ʻana a ua ʻae i nā haneli he nui o nā hālāwai hoʻōla a puni ka honua e ulu aʻe, e ulu aʻe, a e hoʻopakele i nā ola he nui ʻole. I kēia manawa hiki iā mākou ke hoʻomaka i ka huakaʻi like, e ʻimi ana i ke ala i ko mākou kūʻokoʻa ponoʻī i ko mākou kōkua ʻana i nā poʻe ʻē aʻe.

Pākuʻi A: Nā kumuwaiwai hou aku

Laʻana o ka palapala hālāwai pūnaewele
Laʻana o ka palapala hālāwai pilikino
Nā ʻAnuʻu He ʻUmikūmālua a me nā Kuʻuna He ʻUmikūmālua
Palapala Hoʻokipa ITAA 
Palekana ma ITAA
He Alakaʻi no ka Paʻa ʻana i nā Lunamanaʻo Hui ma ITAA
He Alakaʻi i ke kūlana Lunamakaʻāinana Lawelawe Hui
ʻO ka AA Group… kahi e hoʻomaka ai nā mea āpau

Pākuʻi B: Nā hālāwai kūkā kūikawā a me kā mākou mau kuʻuna he ʻumikumamālua

Ma ke kaʻina o nā ISM like ʻole a me nā ʻaha kūkā kaiāulu i ka makahiki 2022 a me 2023, ua ʻae kā mākou hui i ʻehā mau noi e pili ana i kā mākou mau hālāwai a pehea mākou e hoʻokō ai i kā mākou mau Kuʻuna He ʻUmikūmālua:

Manaʻo 1: Ko mākou Kumu Nui
ʻO ke kumu nui a me ke kumu o kēlā me kēia hālāwai ITAA, ʻo ia ke kōkua i nā mea hoʻohana pūnaewele a me ka ʻenehana e loaʻa ke kākoʻo no ka hoʻohana pūnaewele a me ka ʻenehana, a ʻo nā hālāwai āpau (me nā hālāwai kumuhana kūikawā) e hoʻokumu i kā lākou wehewehe a me ka palapala i hiki i kekahi me ka makemake e ho'ōki i ka hoʻohana ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana ke loaʻa ke kākoʻo no kā lākou hoʻohana pūnaewele a me ka ʻenehana.

Manaʻo 2: Nā Hālāwai Hoʻokomo a Palekana
E hoʻāʻo nā hālāwai no nā heluna kanaka kikoʻī (e like me nā kāne, nā wahine, LGBTQIA+, BIPOC, a me nā mea ʻē aʻe) e hoʻokipa i kekahi lālā e pono ai ke hiki, me ka poʻe i ʻike ʻole i ka hui. Eia nō naʻe, no nā kumu palekana, hiki i nā hui heluna kanaka kikoʻī ke koho e noho pani ʻia i nā lālā ʻike ʻole e like me ko lākou manaʻo ponoʻī o ka hui.

Manaʻo 3: ʻOihana ʻole
ʻO kēlā mau hālāwai kumuhana kūikawā (e like me ka hopohopo, ADHD, a me nā mea ʻē aʻe) e hoʻomaopopo ana ʻaʻole hāʻawi ʻo ITAA i kahi hopena no kekahi mau kūlana olakino noʻonoʻo a i ʻole nā mea hoʻohui ma mua o ka hoʻohui pūnaewele a me ka ʻenehana.

Manaʻo 4: ʻAʻole pili
ʻAʻole pili nā hālāwai me nā hui ʻē aʻe o Twelve-Step a i ʻole nā hui o waho, ʻoiai hiki i nā hui ke huki i nā palapala o waho no ke kumu o ka hoʻōla ʻana mai ka hoʻopili ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana ma ka manaʻo o ko lākou lunamanaʻo hui. ʻO ke ʻano o ka hui ʻana ke hoʻokumu a i ʻole ka manaʻo ʻana i kahi hui kūhelu me ka hui o waho; ʻo ka hoʻolaha ʻana ke ʻano o ka paipai ʻana i nā lālā e komo a hoʻohana paha i ka hui o waho. Pili wale kēia noi i ka hālāwai ponoʻī a me kona inoa, wehewehe, a me ka palapala; ua noa nā lālā pākahi e hōʻike iā lākou iho he mau lālā o nā papahana ʻē aʻe a kaʻana like e pili ana i nā pono i loaʻa iā lākou mai nā kumuwaiwai o waho, me nā hui ʻē aʻe o Twelve-Step.

ʻO ke kumu o kēia mau noi, ʻo ia ke kōkua i ka hoʻolaha ʻana i ka lokahi ma waena o ko kākou hui ʻana, a e hoʻomaopopo (ʻoi aku hoʻi i nā poʻe hou) ʻo kēlā me kēia hālāwai ITAA kahi e hiki ai iā kākou ke hele e hoʻōla mai ka pilikia o ka hoʻopili ʻana i ka pūnaewele a me ka ʻenehana. ʻO kēlā me kēia mea i kapa ʻia ʻo "hoʻokō" o kēia mau loina e hana ʻia ma ka pae hālāwai pākahi ma o nā lunamanaʻo hui, me ka ISM e hana paha i nā manaʻo akahai a i ʻole nā noi inā manaʻo lākou he mea naʻauao. ʻAʻole hiki i kēia mau noi ke hoʻoikaika i ka ISM e wehe i kekahi mau hālāwai mai ka kalena—hoʻomalu nā hui iā lākou iho. 

Ua kākau ʻia kēia ʻaoʻao e ke Kōmike ʻIke Pūnaewele o ITAA. Inā makemake ʻoe e kaʻana like i nā manaʻo a i ʻole e kōkua i kā mākou mau hana, makemake mākou e lohe mai iā ʻoe a i ʻole e komo ʻoe i kekahi o kā mākou mau hālāwai. Hiki ke loaʻa nā kikoʻī hou aku ma ka Nā Kōmike Lawelawe ʻaoʻao.


Ua hōʻano hou ʻia ka ʻaoʻao ma Dekemaba 22, 2024