Η ανάκτηση είναι δυνατή

Εκτυπώσιμο PDF

Όπως συμβαίνει με πολλούς άλλους εθισμένους στο διαδίκτυο, ο εθισμός μου ξεκίνησε νωρίς στη ζωή μου. Με γοήτευαν οι πρώτες οθόνες στις οποίες έρχομαι αντιμέτωπος. Στην παιδική μου ηλικία, σίγουρα είχα φάσεις εμμονής με ορισμένα μέσα (συμπεριλαμβανομένων των βιβλίων), αλλά η μάλλον αυστηρή καθοδήγηση των γονιών μου εμπόδισε το να γίνει πολύ προβληματικό. Όταν απέκτησα τον πρώτο μου υπολογιστή στην εφηβεία μου και ήμουν ελεύθερος να τον χρησιμοποιώ για πολλές ώρες χωρίς να το προσέχει κανείς, η χρήση μου άρχισε να κλιμακώνεται. Δεν είχα φίλους που να με δένουν, με εκφοβίζουν στο σχολείο, δεν τα πήγαινα καλά με τους γονείς μου και δεν ένιωθα πραγματικά ότι είχα κάποια σημαντικά χόμπι. Το διαδίκτυο ήταν το μόνο μέρος όπου ένιωθα ελεύθερος και χαλαρός. Περνούσα περισσότερο χρόνο καταναλώνοντας περιεχόμενο στο διαδίκτυο μέχρι που κυριολεκτικά θεώρησα την παρακολούθηση βίντεο σε μια συγκεκριμένη πλατφόρμα ως το χόμπι μου. Μέσω μιας ανταλλαγής φοιτητών και δύο ετών εντατικής μελέτης για τις τελικές μου εξετάσεις, ο εθισμός μου πέρασε σε δεύτερη μοίρα στη ζωή μου για λίγο. Περίοδοι σαν κι αυτή, όπου μπορούσα να μειώσω τη χρήση του διαδικτύου για ένα μεγαλύτερο καλό στη ζωή μου, με έκαναν αργότερα να αμφισβητήσω αν ήμουν πραγματικά εθισμένος. 

Αφού τελείωσα το λύκειο με άψογους βαθμούς, έπεσα σε μια μαύρη τρύπα. Μετακόμισα σε άλλη πόλη για το πανεπιστήμιο και περίμενα ότι όλα θα ήταν καλύτερα εκεί. Αλλά είχα πάρα πολύ ελεύθερο χρόνο και ελευθερία και δεν μπορούσα να το διαχειριστώ. Τεχνικά ήμουν ενήλικας, αλλά τα καθήκοντα που ήθελα να ανταποκριθώ ήταν πολύ μεγάλα για μένα. Στα νιάτα μου, είχα μάθει λίγες δεξιότητες ζωής επειδή είχα συνηθίσει να φεύγω από τα προβλήματά μου. 

Έτσι, έφυγα ξανά. Μετά από μερικούς μήνες προσπαθειών για την επίτευξη κοινωνικών και ακαδημαϊκών στόχων στο πανεπιστήμιο και αποτυχιών, έπεσα βαθύτερα στην κατάθλιψη. Υποσυνείδητα εγκατέλειψα τον εαυτό μου και αντ' αυτού γέμισα το κενό της απογοήτευσης, του θυμού και του κενού με το διαδίκτυο. Κανείς δεν μπορούσε πια να μου πει ότι το χρησιμοποιούσα για πολύ ώρα ή ότι ήταν ώρα για ύπνο, οπότε έμενα ξύπνια ολόκληρες νύχτες βλέποντας περιεχόμενο στο διαδίκτυο. Απέκτησα τη συνήθεια να παραλείπω τα μισά μαθήματα του πανεπιστημίου επειδή δεν ένιωθα κίνητρο να πάω, ή κοιμόμουν υπερβολικά επειδή ήμουν ξύπνια για πολλές ώρες το προηγούμενο βράδυ. Η στέρηση ύπνου έγινε η νέα μου προεπιλεγμένη κατάσταση. Δεν προσπαθούσα πια να κάνω φίλους στην πραγματική ζωή ή να ασχοληθώ πραγματικά με δραστηριότητες. Είχα βρει τις διαδικτυακές μου κοινότητες που ένιωθα ότι ικανοποιούσαν την ανάγκη μου για κοινωνικοποίηση και διασκέδαση καλύτερα από οποιαδήποτε επαφή στην πραγματική ζωή.

Κυρίως, παρακολουθούσα βίντεο που δημοσιεύονταν σε μια συγκεκριμένη πλατφόρμα και διάβαζα κείμενα σε φόρουμ. Ανέπτυξα ένα είδος στραβής τελειομανίας με τη χρήση μου. Πέρασα πολύ χρόνο δημιουργώντας και αναδιοργανώνοντας λίστες παρακολούθησης και εικονογραφημένα walls στο διαδίκτυο, επειδή πίστευα ότι “μια μέρα” θα τα διάβαζα/παρακολουθούσα όλα και θα ήμουν σίγουρη για τις πλήρεις γνώσεις μου. Συχνά μου άρεσε να καταναλώνω περιεχόμενο με ανθρώπους να κάνουν πράγματα που θα ήθελα να κάνω και εγώ στην πραγματική ζωή, και θα με εξέπλητταν τόσο πολύ. Το πιο οδυνηρό μέρος ήταν να βλέπω αυτούς τους ανθρώπους να κάνουν καταπληκτικά πράγματα με τον χρόνο τους, ενώ εγώ περνούσα όλο μου τον χρόνο παρακολουθώντας τους. Ήθελα απεγνωσμένα να μπορώ να κάνω κι εγώ αυτά τα καταπληκτικά πράγματα, αλλά ένιωθα ότι δεν μπορούσα. Φοβόμουν την αποτυχία και έτσι κατέφυγα απλώς στην κατανάλωση πληροφοριών σχετικά με τη δραστηριότητα, λέγοντας στον εαυτό μου με μισή καρδιά ότι το έκανα αυτό “προετοιμαζόμενος” για το πότε θα έκανα όλα αυτά τα πράγματα μια μέρα.

Αυτή η συλλογή πληροφοριών με κίνητρο ήταν το πιο θετικό κομμάτι του εθισμού μου. Περνούσα επίσης πολύ χρόνο παρακολουθώντας πράγματα για τα οποία δεν ένιωθα καν ενδιαφέρον, απλώς για να τα παρακολουθήσω. Πάντα έψαχνα για το επόμενο ενδιαφέρον μέσο που θα έδινε ώθηση στα συναισθήματά μου, αλλά καθώς μουδιαζόμουν από την μεγάλη ποσότητα που είχα ήδη καταναλώσει, αυτό γινόταν όλο και πιο δύσκολο. Έχασα τη συγκέντρωση για να παρακολουθήσω οτιδήποτε μεγαλύτερο από ένα σύντομο βίντεο. Παρακολουθούσα για τον σκοπό του να παρακολουθώ, συχνά σταματώντας τα βίντεο στη μέση ή παίζοντας παιχνίδια ενώ παρακολουθούσα επειδή ένα βίντεο από μόνο του δεν το έκανε πια.

Όλα αυτά με βύθισαν βαθύτερα στην κατάθλιψή μου. Είχα αναπτύξει και ελαφρύ κοινωνικό άγχος, και όλα μου φάνηκαν εξαιρετικά δύσκολα. Το “πρόβλημά” μου σε όλη μου τη ζωή ήταν ότι η ζωή μου δεν έγινε ποτέ τόσο άσχημη που να φαινόταν πραγματικά ανεξέλεγκτη απ“ έξω. Συνέχισα να παρακολουθώ τα πανεπιστημιακά μου μαθήματα, αν και με μέτριους βαθμούς, περιστασιακά έπιανα βραχυπρόθεσμες δουλειές και διατηρούσα μερικές χαλαρές ”φιλίες“ χωρίς ποτέ να είμαι κοντά στους ”φίλους» μου. Όταν με προσκαλούσαν να βγούμε έξω, είχα ευτυχισμένες, κοινωνικές στιγμές χωρίς το διαδίκτυο. Μερικές φορές κατάφερνα να αναγκάσω τον εαυτό μου να ασχοληθεί με χόμπι. Όλα αυτά με έκαναν να σκεφτώ ότι η ζωή μου δεν ήταν και τόσο άσχημη τελικά, και κανείς δεν ανησυχούσε ποτέ για τον τρόπο ζωής μου. Συνέχισα έτσι. 

Δεν θυμάμαι κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα σχετικά με τη χρήση του διαδικτύου, αλλά θυμάμαι μια γιορτή όπου ένιωθα εντελώς άσχημα όλη την ώρα. Αποφάσισα να σταματήσω να εγκαταλείπω τον εαυτό μου λόγω της κατάθλιψης που ένιωθα τότε. Πίσω στην πανεπιστημιούπολη μου, προσπάθησα να παραμένω πάντα απασχολημένος, κάνοντας πρακτική άσκηση και δουλειές για να μην έχω ποτέ πολύ ελεύθερο χρόνο, κάτι που θεωρούσα ότι ήταν το πρόβλημά μου. Για να γίνω πιο παραγωγικός, είχα επίσης εγκαταστήσει ένα πρόγραμμα αποκλεισμού στον υπολογιστή μου και άρχισα να μπλοκάρω διαδικτυακές σελίδες για όλο και περισσότερες ώρες την ημέρα. 

Καθώς περνούσα περισσότερο χρόνο εκτός υπολογιστή, η ζωή μου γινόταν πολύ καλύτερη και ένιωθα λιγότερη επιθυμία να αφιερώνω χρόνο σε αυτό. Χρησιμοποιούσα το διαδίκτυο ελεύθερα για περίπου μισή ώρα την ημέρα σε αυτό το σημείο και οι δραστηριότητές μου στον ελεύθερο χρόνο είχαν ήδη βελτιωθεί τρομερά. Έβγαινα περισσότερο έξω, έκανα το χόμπι μου και δεν σταματούσα ποτέ να εκπλήσσομαι με το πόσο χρόνο υπάρχει σε μια μέρα όταν δεν τον περνάω μπροστά στην οθόνη. Καθώς ήμουν ενεργός σε διαδικτυακά φόρουμ για το να περνάω λιγότερο χρόνο στο διαδίκτυο, βρήκα τυχαία τον σύνδεσμο για μια τοπική ομάδα ITAA. Πήγα εκεί, χωρίς να ξέρω πραγματικά περί τίνος πρόκειται. Άρχισα να συμμετέχω παρόλο που δεν ένιωθα καν ότι ήμουν εθισμένος στο διαδίκτυο, απλώς κάποιος που θέλει να γίνει πιο παραγωγικός σπαταλώντας λιγότερο χρόνο στο διαδίκτυο. Για μερικούς μήνες, απλώς πήγαινα σε συναντήσεις, μοιραζόμουν λίγο και εξακολουθούσα να χρησιμοποιώ το διαδίκτυο για ψυχαγωγία 30 λεπτά την ημέρα. 

Μετά από λίγο καιρό, συνάντησα μια συνάδελφο και μου είπε την ιστορία της για το πώς απείχα εντελώς. Παρόλο που δεν ένιωθα ακόμα εθισμένη στο διαδίκτυο, αποφάσισα να απέχω εντελώς την επόμενη μέρα της συνάντησής μας. Κατέγραψα όλες τις σελίδες και τις διαδικτυακές δραστηριότητες που με συγκινούσαν (τα συμπεράσματά μου) και παρέμεινα απούσα από αυτές. Είχα κόψει μόνο την τελευταία μισή ώρα δωρεάν διαδικτύου την ημέρα, αλλά η αλλαγή ήταν ακόμα αισθητή. Ένιωθα περισσότερα συναισθήματα πιο έντονα επειδή προηγουμένως τα είχα μουδιάσει με τη χρήση του διαδικτύου. Καθώς διατήρησα την αποχή μου, η ζωή μου βελτιώθηκε περισσότερο. Δεν υπήρξε μαγική αλλαγή μέσα σε μια μέρα, αλλά αργές, μικροσκοπικές βελτιώσεις. 

Πέρασε ένας χρόνος. Μετά από περίπου 10 μήνες, άρχισα να έχω αμφιβολίες για το πρόγραμμα και την αποχή μου. Δεν ένιωθα εθισμένος και κατανάλωνα κάποια διαδικτυακή ψυχαγωγία για να αποδείξω στον εαυτό μου ότι δεν ήμουν. Παρόλο που δεν μπήκα σε υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, μπορούσα να νιώσω τη νοητική αλλαγή. Η κατανάλωση πραγμάτων στο διαδίκτυο με κάνει να νιώθω νευρικός, σαν το σώμα μου να μην είναι συντονισμένο με τον έξω κόσμο. Γίνομαι αγχώδης και αφηρημένος, προσπαθώ να κάνω πολλά πράγματα ταυτόχρονα και αποτυγχάνω, όπως πάντα. Το σταμάτησα ξανά και άλλαξα σε ένα πιο αυστηρό μοντέλο αποχής.

Το διαδίκτυο δεν θα με κάνει να χάσω τη δουλειά μου ούτε να θέσω σε κίνδυνο τη ζωή μου, αλλά μπορώ να νιώσω ότι είναι κακό για μένα ψυχικά. Το χρησιμοποιώ για να μουδιάζω τα συναισθήματά μου, να τα εντείνω, να αποφεύγω την επαφή με συνανθρώπους ή με τον εαυτό μου ή να αντιμετωπίζω τους φόβους και την αυτοαμφισβήτησή μου. Ποτέ δεν μου έδωσε καμία λύση. Είναι πιο δύσκολο να ζητήσω βοήθεια από ανθρώπους στην πραγματική ζωή, να αντιμετωπίσω ένα πρόβλημα κατά μέτωπο, να δουλέψω αντί να καταναλώνω, αλλά αξίζει τον κόπο. Νιώθω ισορροπημένη. Μπορώ να νιώσω τα συναισθήματά μου, τα οποία αποδεικνύεται ότι δεν είναι εκεί για να με κάνουν να υποφέρω, αλλά για να με καθοδηγήσουν στο πώς να ζήσω τη ζωή μου. Νιώθω πόνο και τότε ξέρω ότι υπάρχει κάτι που πρέπει να αλλάξω. Είμαι πιο ενεργή, κάνω τα χόμπι μου και συμμετέχω κοινωνικά. Εστιάζω σε αυτό που πραγματικά χρειάζομαι τη στιγμή που θέλω να συνδεθώ στο διαδίκτυο. Το πιο σημαντικό, νιώθω πιο ζωντανή, παρούσα, εκεί στο σώμα μου και στον κόσμο όταν δεν είμαι κολλημένη σε μια οθόνη.

Η χρήση του διαδικτύου μου δεν είναι ακόμα τέλεια. Άλλαξα σε CD και παρατηρώ ότι δυσκολεύομαι να βρω αναλογική μουσική. Ακόμα ψωνίζω online επειδή είναι συχνά πολύ αποτελεσματικό και δεν έχω βρει ακόμα καλύτερο τρόπο. Άλλαξα σε ένα αναδιπλούμενο τηλέφωνο για λίγο καιρό, αλλά ενοχλήθηκα από την ενόχληση και τώρα χρησιμοποιώ ξανά το smartphone μου. Αλλά γνωρίζω όλη τη χρήση των μέσων ενημέρωσης και προσπαθώ να αναρωτιέμαι κάθε φορά που ανοίγω μια οθόνη. Πρέπει πραγματικά να το ψάξω αυτό; Τι είναι αυτό που πραγματικά χρειάζομαι τώρα, συναισθηματικά; Και με αυτόν τον τρόπο, ξέρω ότι θα καταλάβω τα τούβλα που είναι ακόμα χαλαρά στην αποχή μου.

Το διαδίκτυο με έβλαψε. Νιώθω σαν να είμαι μόλις τώρα, σχεδόν ένα χρόνο εγκρατής και ενάμιση χρόνο σχεδόν εγκρατής, και να παρατηρώ το πραγματικό εύρος των αρνητικών επιπτώσεων που είχε η χρήση του πάνω μου. Όλες οι πληροφορίες, οι απόψεις, οι ιδέες, οι προτάσεις και οι τρόποι ζωής που διαβάζω στο διαδίκτυο εξακολουθούν να επηρεάζουν τη σκέψη μου. Αναρωτιέμαι συνεχώς πώς πρέπει να συμπεριφέρομαι σύμφωνα με αυτά που λένε κάποιοι άνθρωποι στο διαδίκτυο αντί να εμπιστεύομαι την εσωτερική μου φωνή, την οποία δεν έχω ακούσει για τόσο καιρό. Μερικές φορές δυσκολεύομαι ακόμα να συγκεντρωθώ σε μεγάλα μηνύματα ή βίντεο. Η σεξουαλικότητά μου είναι διαστρεβλωμένη από την κατανάλωση πορνό και τα ιδανικά που έχει δημιουργήσει στο μυαλό μου. Μερικές φορές δεν μπορώ να διακρίνω αν θέλω πραγματικά να κάνω κάτι ή αν νομίζω ότι θέλω να το κάνω μόνο επειδή το είδα κάποτε στο διαδίκτυο. Αυτά τα πράγματα θα χρειαστούν πολύ χρόνο για να επουλωθούν, ίσως και περισσότερο από τον χρόνο που πέρασα στο διαδίκτυο. Αλλά τώρα ζω στην πραγματική ζωή. Και είναι καλύτερα εδώ. 

Στο τέλος μιας συνάντησης της ITAA, τηρούμε πάντα ενός λεπτού σιγή για τον εθισμένο χρήστη του διαδικτύου και της τεχνολογίας που εξακολουθεί να υποφέρει. Μερικές φορές σκέφτομαι τον εαυτό μου όταν ήμουν νεότερος και χρειαζόμουν δύναμη για να ξεφύγω από τον εθισμό μου, και μερικές φορές σκέφτομαι άλλα μέλη, πιθανώς όπως εσείς που διαβάζετε αυτό. Δεν σας γνωρίζω, αλλά αν υποφέρετε από τη χρήση του διαδικτύου και της τεχνολογίας, προσεύχομαι για εσάς να μπορέσετε να ξεφύγετε από τα στριμμένα νύχια του διαδικτύου όπως έκανα εγώ. Σας υπόσχομαι ότι θα αξίζει τον κόπο.

Τελευταία ενημέρωση της σελίδας στις Σεπτέμβριος 3, 2023